Bu doküman, dokümantasyonu çeviren <abbrtitle="Large Language Model - Büyük Dil Modeli">LLM</abbr>'nin `scripts/translate.py` içindeki `general_prompt`'u ve `docs/{language code}/llm-prompt.md` içindeki dile özel prompt'u anlayıp anlamadığını test eder. Dile özel prompt, `general_prompt`'a eklenir.
Bu doküman, dokümantasyonu çeviren <abbrtitle="Large Language Model">LLM</abbr>'nin `scripts/translate.py` içindeki `general_prompt`'u ve `docs/{language code}/llm-prompt.md` içindeki dile özel prompt'u anlayıp anlamadığını test eder. Dile özel prompt, `general_prompt`'a eklenir.
Buraya eklenen testler, dile özel prompt'ları tasarlayan herkes tarafından görülecektir.
@ -11,7 +11,7 @@ Buraya eklenen testler, dile özel prompt'ları tasarlayan herkes tarafından g
* Çeviride her şeyin yolunda olup olmadığını kontrol edin.
* Gerekirse dile özel prompt'u, genel prompt'u veya İngilizce dokümanı iyileştirin.
* Ardından çeviride kalan sorunları elle düzeltin; böylece iyi bir çeviri elde edin.
* İyi çeviri yerindeyken yeniden çeviri yapın. İdeal sonuç, LLM'nin artık çeviride hiçbir değişiklik yapmamasıdır. Bu da genel prompt'un ve dile özel prompt'un olabilecek en iyi hâle geldiği anlamına gelir (bazen rastgele gibi görünen birkaç değişiklik yapabilir; çünkü <ahref="https://doublespeak.chat/#/handbook#deterministic-output"class="external-link"target="_blank">LLM'ler deterministik algoritmalar değildir</a>).
* İyi çeviri yerindeyken yeniden çeviri yapın. İdeal sonuç, LLM'nin artık çeviride hiçbir değişiklik yapmamasıdır. Bu da genel prompt'un ve dile özel prompt'un olabilecek en iyi hâle geldiği anlamına gelir (bazen rastgele gibi görünen birkaç değişiklik yapabilir; çünkü [LLM'ler deterministik algoritmalar değildir](https://doublespeak.chat/#/handbook#deterministic-output)).
@ -204,7 +204,7 @@ Burada HTML "abbr" öğeleriyle sarılmış bazı şeyler var (bazıları uydurm
### abbr tam bir ifade ve bir açıklama verir { #the-abbr-gives-a-full-phrase-and-an-explanation }
* <abbrtitle="Mozilla Developer Network - Mozilla Geliştirici Ağı: Firefox ekibi tarafından yazılmış, geliştiricilere yönelik dokümantasyon">MDN</abbr>
* <abbrtitle="Mozilla Developer Network - Mozilla Geliştirici Ağı: geliştiriciler için dokümantasyon, Firefox ekibi tarafından yazılmış">MDN</abbr>
* <abbrtitle="Input/Output - Girdi/Çıktı: disk okuma ya da yazma, ağ iletişimi.">I/O</abbr>.
Python ekosistemindeki en popüler ve yaygın olarak güvenilen web framework’üdür. Instagram gibi sistemleri geliştirmede kullanılmıştır.
@ -22,7 +22,7 @@ MySQL veya PostgreSQL gibi ilişkisel veritabanlarıyla nispeten sıkı bağlıd
Modern bir ön uç (React, Vue.js, Angular gibi) veya onunla haberleşen diğer sistemler (ör. <abbrtitle="Internet of Things - Nesnelerin İnterneti">IoT</abbr> cihazları) tarafından tüketilen API’lar üretmekten ziyade, arka uçta HTML üretmek için oluşturulmuştur.
Django REST Framework, Django üzerine kurulu esnek bir araç takımı olarak, Web API’lar geliştirmeyi ve Django’nun API kabiliyetlerini artırmayı hedefler.
@ -42,7 +42,7 @@ Otomatik API dökümantasyonu sağlayan bir web arayüzü sunmak.
Bu ikisi oldukça popüler ve istikrarlı oldukları için seçildi; hızlı bir aramayla OpenAPI için onlarca alternatif kullanıcı arayüzü bulabilirsiniz (**FastAPI** ile de kullanabilirsiniz).
@ -135,9 +135,9 @@ Bu ikisi oldukça popüler ve istikrarlı oldukları için seçildi; hızlı bir
Birçok Flask REST framework’ü var; ancak zaman ayırıp inceledikten sonra çoğunun artık sürdürülmediğini veya bazı kritik sorunlar nedeniyle uygun olmadıklarını gördüm.
API sistemlerinin ihtiyaç duyduğu temel özelliklerden biri, koddan (Python) veriyi alıp ağ üzerinden gönderilebilecek bir şeye dönüştürmek, yani veri “<dfntitle="marshalling, conversion olarak da adlandırılır">dönüşüm</dfn>”üdür. Örneğin, bir veritabanından gelen verileri içeren bir objeyi JSON objesine dönüştürmek, `datetime` objelerini string’e çevirmek vb.
API sistemlerinin ihtiyaç duyduğu temel özelliklerden biri, koddan (Python) veriyi alıp ağ üzerinden gönderilebilecek bir şeye dönüştürmek, yani veri “<dfntitle="başka adlarla: serileştirme, dönüştürme">dönüşüm</dfn>”üdür. Örneğin, bir veritabanından gelen verileri içeren bir objeyi JSON objesine dönüştürmek, `datetime` objelerini string’e çevirmek vb.
API’ların ihtiyaç duyduğu bir diğer önemli özellik, veri doğrulamadır; belirli parametreler göz önüne alındığında verinin geçerli olduğundan emin olmak. Örneğin, bir alanın `int` olması ve rastgele bir metin olmaması. Bu özellikle dışarıdan gelen veriler için kullanışlıdır.
@ -153,7 +153,7 @@ Kodla, veri tiplerini ve doğrulamayı otomatik sağlayan “şemalar” tanıml
`asyncio` tabanlı, son derece hızlı ilk Python framework’lerinden biriydi. Flask’a oldukça benzer olacak şekilde geliştirilmişti.
/// note | Teknik Detaylar
Varsayılan Python `asyncio` döngüsü yerine <ahref="https://github.com/MagicStack/uvloop"class="external-link"target="_blank">`uvloop`</a> kullanır; hızını esasen bu sağlar.
Varsayılan Python `asyncio` döngüsü yerine [`uvloop`](https://github.com/MagicStack/uvloop) kullanır; hızını esasen bu sağlar.
Açık kıyaslamalarda, bugün Uvicorn ve Starlette’in Sanic’ten daha hızlı olduğu görülür; Sanic bu ikisine ilham vermiştir.
@ -279,7 +279,7 @@ Bu yüzden **FastAPI**, en hızlı framework olduğu için (üçüncü parti kı
Hug, Python tip belirteçlerini kullanarak API parametre tiplerini ilan etmeyi uygulayan ilk framework’lerden biriydi. Diğer araçlara da ilham veren harika bir fikirdi.
@ -335,7 +335,7 @@ Senkron Python web framework’leri için önceki standart olan WSGI’ye dayand
/// info | Bilgi
Hug, Python dosyalarındaki import’ları otomatik sıralayan harika bir araç olan <ahref="https://github.com/timothycrosley/isort"class="external-link"target="_blank">`isort`</a>’un geliştiricisi Timothy Crosley tarafından geliştirildi.
Hug, Python dosyalarındaki import’ları otomatik sıralayan harika bir araç olan [`isort`](https://github.com/timothycrosley/isort)’un geliştiricisi Timothy Crosley tarafından geliştirildi.
///
@ -349,7 +349,7 @@ Ayrıca header ve cookie ayarlamak için fonksiyonlarda `response` parametresi i
**FastAPI**’yi inşa etmeye karar vermeden hemen önce **APIStar** sunucusunu buldum. Aradığım şeylerin neredeyse hepsine sahipti ve harika bir tasarımı vardı.
@ -399,7 +399,7 @@ Sonra APIStar bir sunucu olarak var olmaktan çıktı ve Starlette oluşturuldu;
## **FastAPI** Tarafından Kullanılanlar { #used-by-fastapi }
Starlette, yüksek performanslı asyncio servisleri oluşturmak için ideal, hafif bir <dfntitle="Asenkron Python web uygulamaları geliştirmek için yeni standart">ASGI</dfn> framework’ü/araç takımıdır.
@ -460,7 +460,7 @@ Dolayısıyla Starlette ile yapabildiğiniz her şeyi, adeta “turbo şarjlı S
@ -251,7 +251,7 @@ Bu tür asenkronluk, NodeJS’i popüler yapan şeydir (NodeJS paralel olmasa bi
Ve **FastAPI** ile elde ettiğiniz performans seviyesi de budur.
Ayrıca, aynı anda hem paralellik hem de asenkronluk kullanabildiğiniz için, test edilen çoğu NodeJS framework’ünden daha yüksek ve C’ye daha yakın derlenen bir dil olan Go ile başa baş performans elde edersiniz <ahref="https://www.techempower.com/benchmarks/#section=data-r17&hw=ph&test=query&l=zijmkf-1"class="external-link"target="_blank">(hepsi Starlette sayesinde)</a>.
Ayrıca, aynı anda hem paralellik hem de asenkronluk kullanabildiğiniz için, test edilen çoğu NodeJS framework’ünden daha yüksek ve C’ye daha yakın derlenen bir dil olan Go ile başa baş performans elde edersiniz [(hepsi Starlette sayesinde)](https://www.techempower.com/benchmarks/#section=data-r17&hw=ph&test=query&l=zijmkf-1).
### Eşzamanlılık paralellikten daha mı iyi? { #is-concurrency-better-than-parallelism }
@ -298,7 +298,7 @@ Ama ayrıca **CPU’ya bağlı** iş yükleri (Makine Öğrenimi sistemlerindeki
Buna ek olarak Python’un **Veri Bilimi**, Makine Öğrenimi ve özellikle Derin Öğrenme için ana dil olması, FastAPI’yi Veri Bilimi / Makine Öğrenimi web API’leri ve uygulamaları için çok iyi bir seçenek yapar.
Production’da bu paralelliği nasıl sağlayacağınızı görmek için [Deployment](deployment/index.md){.internal-link target=_blank} bölümüne bakın.
Production’da bu paralelliği nasıl sağlayacağınızı görmek için [Deployment](deployment/index.md) bölümüne bakın.
## `async` ve `await` { #async-and-await }
@ -363,13 +363,13 @@ Ama FastAPI olmadan da `async` / `await` kullanmak isterseniz, bunu da yapabilir
### Kendi async kodunuzu yazın { #write-your-own-async-code }
Starlette (ve **FastAPI**) <ahref="https://anyio.readthedocs.io/en/stable/"class="external-link"target="_blank">AnyIO</a> üzerine kuruludur; bu sayede Python standart kütüphanesindeki <ahref="https://docs.python.org/3/library/asyncio-task.html"class="external-link"target="_blank">asyncio</a> ve <ahref="https://trio.readthedocs.io/en/stable/"class="external-link"target="_blank">Trio</a> ile uyumludur.
Starlette (ve **FastAPI**) [AnyIO](https://anyio.readthedocs.io/en/stable/) üzerine kuruludur; bu sayede Python standart kütüphanesindeki [asyncio](https://docs.python.org/3/library/asyncio-task.html) ve [Trio](https://trio.readthedocs.io/en/stable/) ile uyumludur.
Özellikle, kendi kodunuzda daha gelişmiş desenler gerektiren ileri seviye eşzamanlılık kullanım senaryoları için doğrudan <ahref="https://anyio.readthedocs.io/en/stable/"class="external-link"target="_blank">AnyIO</a> kullanabilirsiniz.
Özellikle, kendi kodunuzda daha gelişmiş desenler gerektiren ileri seviye eşzamanlılık kullanım senaryoları için doğrudan [AnyIO](https://anyio.readthedocs.io/en/stable/) kullanabilirsiniz.
Hatta FastAPI kullanmıyor olsanız bile, yüksek uyumluluk ve avantajları (ör. *structured concurrency*) için <ahref="https://anyio.readthedocs.io/en/stable/"class="external-link"target="_blank">AnyIO</a> ile kendi async uygulamalarınızı yazabilirsiniz.
Hatta FastAPI kullanmıyor olsanız bile, yüksek uyumluluk ve avantajları (ör. *structured concurrency*) için [AnyIO](https://anyio.readthedocs.io/en/stable/) ile kendi async uygulamalarınızı yazabilirsiniz.
AnyIO’nun üzerine, tür açıklamalarını biraz iyileştirmek ve daha iyi **otomatik tamamlama**, **satır içi hatalar** vb. elde etmek için ince bir katman olarak başka bir kütüphane daha oluşturdum. Ayrıca **kendi async kodunuzu** anlamanıza ve yazmanıza yardımcı olacak dostça bir giriş ve eğitim içerir: <ahref="https://asyncer.tiangolo.com/"class="external-link"target="_blank">Asyncer</a>. Özellikle **async kodu normal** (bloklayan/senkron) **kodla birleştirmeniz** gerektiğinde faydalı olacaktır.
AnyIO’nun üzerine, tür açıklamalarını biraz iyileştirmek ve daha iyi **otomatik tamamlama**, **satır içi hatalar** vb. elde etmek için ince bir katman olarak başka bir kütüphane daha oluşturdum. Ayrıca **kendi async kodunuzu** anlamanıza ve yazmanıza yardımcı olacak dostça bir giriş ve eğitim içerir: [Asyncer](https://asyncer.tiangolo.com/). Özellikle **async kodu normal** (bloklayan/senkron) **kodla birleştirmeniz** gerektiğinde faydalı olacaktır.
### Asenkron kodun diğer biçimleri { #other-forms-of-asynchronous-code }
@ -381,7 +381,7 @@ Aynı (ya da neredeyse aynı) sözdizimi yakın zamanda modern JavaScript sürü
Bundan önce, asenkron kodu ele almak oldukça daha karmaşık ve zordu.
Python’un önceki sürümlerinde thread’ler veya <ahref="https://www.gevent.org/"class="external-link"target="_blank">Gevent</a> kullanabilirdiniz. Ama kodu anlamak, hata ayıklamak ve üzerine düşünmek çok daha zordu.
Python’un önceki sürümlerinde thread’ler veya [Gevent](https://www.gevent.org/) kullanabilirdiniz. Ama kodu anlamak, hata ayıklamak ve üzerine düşünmek çok daha zordu.
NodeJS / Tarayıcı JavaScript’in önceki sürümlerinde "callback" kullanırdınız. Bu da "callback cehennemi"ne yol açardı.
@ -419,15 +419,15 @@ Bir *path operasyon fonksiyonunu* `async def` yerine normal `def` ile tanımlad
Yukarıda açıklanan şekilde çalışmayan başka bir async framework’ten geliyorsanız ve ufak bir performans kazancı (yaklaşık 100 nanosaniye) için yalnızca hesaplama yapan basit *path operasyon fonksiyonlarını* düz `def` ile tanımlamaya alışkınsanız, **FastAPI**’de etkinin tam tersi olacağını unutmayın. Bu durumlarda, *path operasyon fonksiyonlarınız* bloklayan <abbrtitle="Input/Output - Giriş/Çıkış: disk okuma veya yazma, ağ iletişimi.">I/O</abbr> yapan kod kullanmadıkça `async def` kullanmak daha iyidir.
Yine de her iki durumda da, **FastAPI**’nin önceki framework’ünüzden [hala daha hızlı](index.md#performance){.internal-link target=_blank} (ya da en azından karşılaştırılabilir) olması muhtemeldir.
Yine de her iki durumda da, **FastAPI**’nin önceki framework’ünüzden [hala daha hızlı](index.md#performance) (ya da en azından karşılaştırılabilir) olması muhtemeldir.
### Bağımlılıklar { #dependencies }
Aynısı [bağımlılıklar](tutorial/dependencies/index.md){.internal-link target=_blank} için de geçerlidir. Bir bağımlılık `async def` yerine standart bir `def` fonksiyonuysa, harici thread pool’da çalıştırılır.
Aynısı [bağımlılıklar](tutorial/dependencies/index.md) için de geçerlidir. Bir bağımlılık `async def` yerine standart bir `def` fonksiyonuysa, harici thread pool’da çalıştırılır.
### Alt-bağımlılıklar { #sub-dependencies }
Birbirini gerektiren birden çok bağımlılık ve [alt-bağımlılık](tutorial/dependencies/sub-dependencies.md){.internal-link target=_blank} olabilir (fonksiyon tanımlarının parametreleri olarak). Bazıları `async def` ile, bazıları normal `def` ile oluşturulmuş olabilir. Yine de çalışır ve normal `def` ile oluşturulanlar "await" edilmek yerine harici bir thread’de (thread pool’dan) çağrılır.
Birbirini gerektiren birden çok bağımlılık ve [alt-bağımlılık](tutorial/dependencies/sub-dependencies.md) olabilir (fonksiyon tanımlarının parametreleri olarak). Bazıları `async def` ile, bazıları normal `def` ile oluşturulmuş olabilir. Yine de çalışır ve normal `def` ile oluşturulanlar "await" edilmek yerine harici bir thread’de (thread pool’dan) çağrılır.
### Diğer yardımcı fonksiyonlar { #other-utility-functions }
Bağımsız TechEmpower kıyaslamaları, Uvicorn altında çalışan **FastAPI** uygulamalarının <ahref="https://www.techempower.com/benchmarks/#section=test&runid=7464e520-0dc2-473d-bd34-dbdfd7e85911&hw=ph&test=query&l=zijzen-7"class="external-link"target="_blank">mevcut en hızlı Python frameworklerinden biri</a> olduğunu, yalnızca Starlette ve Uvicorn'un kendilerinin altında yer aldığını gösteriyor (FastAPI bunları dahili olarak kullanır).
Bağımsız TechEmpower kıyaslamaları, Uvicorn altında çalışan **FastAPI** uygulamalarının [mevcut en hızlı Python frameworklerinden biri](https://www.techempower.com/benchmarks/#section=test&runid=7464e520-0dc2-473d-bd34-dbdfd7e85911&hw=ph&test=query&l=zijzen-7) olduğunu, yalnızca Starlette ve Uvicorn'un kendilerinin altında yer aldığını gösteriyor (FastAPI bunları dahili olarak kullanır).
Fakat kıyaslamaları ve karşılaştırmaları incelerken şunları aklınızda bulundurmalısınız.
@ -20,7 +20,7 @@ Hiyerarşi şöyledir:
* **Uvicorn**:
* Sunucunun kendisi dışında çok fazla ekstra kod içermediği için en iyi performansa sahip olacaktır.
* Uvicorn ile doğrudan bir uygulama yazmazsınız. Bu, kodunuzun en azından Starlette'in (veya **FastAPI**'ın) sağladığı kodun aşağı yukarı tamamını içermesi gerektiği anlamına gelir. Bunu yaparsanız, nihai uygulamanız; bir framework kullanmış olmanın ve uygulama kodunu ve bug'ları en aza indirmenin getirdiği ek yükle aynı ek yüke sahip olur.
* Uvicorn ile doğrudan bir uygulama yazmazsınız. Bu, kodunuzun en azından Starlette'in (veya **FastAPI**'nin) sağladığı kodun aşağı yukarı tamamını içermesi gerektiği anlamına gelir. Bunu yaparsanız, nihai uygulamanız; bir framework kullanmış olmanın ve uygulama kodunu ve bug'ları en aza indirmenin getirdiği ek yükle aynı ek yüke sahip olur.
* Uvicorn'u karşılaştırıyorsanız, Daphne, Hypercorn, uWSGI vb. application server'larla karşılaştırın.
* **Starlette**:
* Uvicorn'dan sonra en iyi performansa sahip olacaktır. Aslında Starlette çalışmak için Uvicorn'u kullanır. Bu yüzden muhtemelen yalnızca daha fazla kod çalıştırmak zorunda kaldığı için Uvicorn'dan "daha yavaş" olabilir.
@ -29,6 +29,6 @@ Hiyerarşi şöyledir:
* **FastAPI**:
* Starlette'in Uvicorn'u kullanıp ondan daha hızlı olamaması gibi, **FastAPI** da Starlette'i kullanır; dolayısıyla ondan daha hızlı olamaz.
* FastAPI, Starlette'in üzerine daha fazla özellik sağlar. API'lar oluştururken neredeyse her zaman ihtiyaç duyduğunuz veri doğrulama ve <abbrtitle="serialization - serileştirme">serialization</abbr> gibi özellikler. Ayrıca bunu kullanarak ücretsiz olarak otomatik dokümantasyon elde edersiniz (otomatik dokümantasyon, çalışan uygulamalara ek yük bile getirmez; startup'ta üretilir).
* FastAPI'ı kullanmayıp Starlette'i doğrudan kullansaydınız (veya Sanic, Flask, Responder vb. başka bir aracı), tüm veri doğrulama ve serialization işlemlerini kendiniz uygulamak zorunda kalırdınız. Dolayısıyla nihai uygulamanız, FastAPI kullanılarak inşa edilmiş olsaydı sahip olacağı ek yükle hâlâ aynı ek yüke sahip olurdu. Ve çoğu durumda, uygulamalarda yazılan en büyük kod miktarı veri doğrulama ve serialization kısmıdır.
* FastAPI'yi kullanmayıp Starlette'i doğrudan kullansaydınız (veya Sanic, Flask, Responder vb. başka bir aracı), tüm veri doğrulama ve serialization işlemlerini kendiniz uygulamak zorunda kalırdınız. Dolayısıyla nihai uygulamanız, FastAPI kullanılarak inşa edilmiş olsaydı sahip olacağı ek yükle hâlâ aynı ek yüke sahip olurdu. Ve çoğu durumda, uygulamalarda yazılan en büyük kod miktarı veri doğrulama ve serialization kısmıdır.
* Bu nedenle FastAPI kullanarak geliştirme süresinden, bug'lardan, kod satırlarından tasarruf edersiniz; ayrıca muhtemelen, onu kullanmasaydınız (tüm bunları kodunuzda kendiniz uygulamak zorunda kalacağınız için) elde edeceğiniz performansın aynısını (veya daha iyisini) elde edersiniz.
* FastAPI'ı karşılaştırıyorsanız, Flask-apispec, NestJS, Molten vb. veri doğrulama, serialization ve dokümantasyon sağlayan bir web uygulaması framework'ü (veya araç seti) ile karşılaştırın. Entegre otomatik veri doğrulama, serialization ve dokümantasyona sahip framework'ler.
* FastAPI'yi karşılaştırıyorsanız, Flask-apispec, NestJS, Molten vb. veri doğrulama, serialization ve dokümantasyon sağlayan bir web uygulaması framework'ü (veya araç seti) ile karşılaştırın. Entegre otomatik veri doğrulama, serialization ve dokümantasyona sahip framework'ler.
## Python’da env var Okuma { #read-env-vars-in-python }
## Python’da Env Var Okuma { #read-env-vars-in-python }
Ortam değişkenlerini Python’un **dışında** (terminalde veya başka bir yöntemle) oluşturup daha sonra **Python’da okuyabilirsiniz**.
@ -65,7 +65,7 @@ print(f"Hello {name} from Python")
/// tip | İpucu
<ahref="https://docs.python.org/3.8/library/os.html#os.getenv"class="external-link"target="_blank">`os.getenv()`</a> fonksiyonunun ikinci argümanı, bulunamadığında döndürülecek varsayılan (default) değerdir.
[`os.getenv()`](https://docs.python.org/3.8/library/os.html#os.getenv) fonksiyonunun ikinci argümanı, bulunamadığında döndürülecek varsayılan (default) değerdir.
Verilmezse varsayılan olarak `None` olur; burada varsayılan değer olarak `"World"` verdik.
@ -153,17 +153,17 @@ Hello World from Python
/// tip | İpucu
Bu konuyla ilgili daha fazlasını <ahref="https://12factor.net/config"class="external-link"target="_blank">Twelve-Factor Uygulaması: Config</a> bölümünde okuyabilirsiniz.
Bu konuyla ilgili daha fazlasını [Twelve-Factor Uygulaması: Config](https://12factor.net/config) bölümünde okuyabilirsiniz.
///
## Tipler ve Doğrulama { #types-and-validation }
## Türler ve Doğrulama { #types-and-validation }
Bu ortam değişkenleri yalnızca **metin string**’lerini taşıyabilir. Çünkü Python’un dışındadırlar ve diğer programlarla, sistemin geri kalanıyla (hatta Linux, Windows, macOS gibi farklı işletim sistemleriyle) uyumlu olmak zorundadırlar.
Bu, Python’da bir ortam değişkeninden okunan **her değerin `str` olacağı** anlamına gelir. Farklı bir tipe dönüştürme veya doğrulama işlemleri kod içinde yapılmalıdır.
Uygulama **ayarları**nı yönetmek için ortam değişkenlerini kullanmayı, [İleri Seviye Kullanıcı Rehberi - Ayarlar ve Ortam Değişkenleri](./advanced/settings.md){.internal-link target=_blank} bölümünde daha detaylı öğreneceksiniz.
Uygulama **ayarları**nı yönetmek için ortam değişkenlerini kullanmayı, [İleri Seviye Kullanıcı Rehberi - Ayarlar ve Ortam Değişkenleri](./advanced/settings.md) bölümünde daha detaylı öğreneceksiniz.
Bu bilgiler, [Virtual Environments](virtual-environments.md){.internal-link target=_blank} konusunu öğrenirken işinize yarayacak.
Bu bilgiler, [Sanal Ortamlar](virtual-environments.md) konusunu öğrenirken işinize yarayacak.
## Sonuç { #conclusion }
Buraya kadar **ortam değişkenleri**nin ne olduğuna ve Python’da nasıl kullanılacağına dair temel bir fikir edinmiş olmalısınız.
Ayrıca <ahref="https://en.wikipedia.org/wiki/Environment_variable"class="external-link"target="_blank">Ortam Değişkeni için Wikipedia</a> sayfasından daha fazlasını da okuyabilirsiniz.
Ayrıca [Ortam Değişkeni için Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Environment_variable) sayfasından daha fazlasını da okuyabilirsiniz.
Çoğu zaman ortam değişkenlerinin hemen nasıl işe yarayacağı ilk bakışta çok net olmayabilir. Ancak geliştirme yaparken birçok farklı senaryoda tekrar tekrar karşınıza çıkarlar; bu yüzden bunları bilmek faydalıdır.
Örneğin bir sonraki bölümde, [Virtual Environments](virtual-environments.md) konusunda bu bilgilere ihtiyaç duyacaksınız.
Örneğin bir sonraki bölümde, [Sanal Ortamlar](virtual-environments.md) konusunda bu bilgilere ihtiyaç duyacaksınız.
**FastAPI CLI**, FastAPI uygulamanızı servis etmek, FastAPI projenizi yönetmek ve daha fazlası için kullanabileceğiniz bir komut satırı programıdır.
**FastAPI <abbrtitle="command line interface - komut satırı arayüzü">CLI</abbr>**, FastAPI uygulamanızı servis etmek, FastAPI projenizi yönetmek ve daha fazlası için kullanabileceğiniz bir komut satırı programıdır.
FastAPI'yi kurduğunuzda (ör. `pip install "fastapi[standard]"`), beraberinde `fastapi-cli` adlı bir paket de gelir; bu paket terminalde `fastapi` komutunu sağlar.
FastAPI'yi kurduğunuzda (ör. `pip install "fastapi[standard]"`), terminalde çalıştırabileceğiniz bir komut satırı programı birlikte gelir.
FastAPI uygulamanızı geliştirme için çalıştırmak üzere `fastapi dev` komutunu kullanabilirsiniz:
<spanstyle="background-color:#009485"><fontcolor="#D3D7CF"> FastAPI </font></span> Starting development server 🚀
@ -46,13 +46,66 @@ $ <font color="#4E9A06">fastapi</font> dev <u style="text-decoration-style:solid
</div>
`fastapi` adlı bu komut satırı programı, **FastAPI CLI**'dır.
/// tip | İpucu
Production için `fastapi dev` yerine `fastapi run` kullanırsınız. 🚀
///
İçeride, **FastAPI CLI**, yüksek performanslı, production'a hazır bir ASGI server olan [Uvicorn](https://www.uvicorn.dev)'u kullanır. 😎
`fastapi` CLI, çalıştırılacak FastAPI app'ini otomatik olarak tespit etmeye çalışır; `main.py` dosyasında `app` adlı bir nesne olduğunu varsayar (veya birkaç başka varyant).
Ancak, kullanılacak app'i açıkça yapılandırabilirsiniz.
## Uygulama `entrypoint`'ini `pyproject.toml` İçinde Yapılandırma { #configure-the-app-entrypoint-in-pyproject-toml }
Uygulamanızın nerede olduğunu aşağıdaki gibi bir `pyproject.toml` dosyasında yapılandırabilirsiniz:
```toml
[tool.fastapi]
entrypoint = "main:app"
```
Bu `entrypoint`, `fastapi` komutuna app'i şu şekilde import etmesi gerektiğini söyler:
```python
from main import app
```
FastAPI CLI, Python programınızın path'ini (ör. `main.py`) alır; `FastAPI` instance'ını (genellikle `app` olarak adlandırılır) otomatik olarak tespit eder, doğru import sürecini belirler ve ardından uygulamayı servis eder.
Kodunuz şu şekilde yapılandırılmışsa:
```
.
├── backend
│ ├── main.py
│ ├── __init__.py
```
O zaman `entrypoint`'i şu şekilde ayarlarsınız:
```toml
[tool.fastapi]
entrypoint = "backend.main:app"
```
Bu da şu koda eşdeğerdir:
```python
from backend.main import app
```
### path ile `fastapi dev` { #fastapi-dev-with-path }
Ayrıca `fastapi dev` komutuna dosya path'ini de verebilirsiniz; hangi FastAPI app nesnesinin kullanılacağını tahmin eder:
```console
$ fastapi dev main.py
```
Production için bunun yerine `fastapi run` kullanırsınız. 🚀
Ancak `fastapi` komutunu her çağırdığınızda doğru path'i geçmeyi hatırlamanız gerekir.
İçeride **FastAPI CLI**, yüksek performanslı, production'a hazır bir ASGI server olan <ahref="https://www.uvicorn.dev"class="external-link"target="_blank">Uvicorn</a>'u kullanır. 😎
Ayrıca, [VS Code Extension](editor-support.md) veya [FastAPI Cloud](https://fastapicloud.com) gibi diğer araçlar da bunu bulamayabilir; bu yüzden `pyproject.toml` içindeki `entrypoint`'i kullanmanız önerilir.
## `fastapi dev` { #fastapi-dev }
@ -70,6 +123,6 @@ Varsayılan olarak **auto-reload** kapalıdır. Ayrıca `0.0.0.0` IP adresini di
/// tip | İpucu
Bununla ilgili daha fazla bilgiyi [deployment dokümantasyonunda](deployment/index.md){.internal-link target=_blank} bulabilirsiniz.
Bununla ilgili daha fazla bilgiyi [deployment dokümantasyonunda](deployment/index.md) bulabilirsiniz.
### Açık Standartlara Dayalı { #based-on-open-standards }
* API oluşturmada <ahref="https://github.com/OAI/OpenAPI-Specification"class="external-link"target="_blank"><strong>OpenAPI</strong></a>, buna <dfntitle="şöyle de bilinir: endpoints, routes">path</dfn><dfntitle="HTTP metodları olarak da bilinir; POST, GET, PUT, DELETE gibi">operasyonları</dfn>, parametreler, request body'leri, güvenlik vb. deklarasyonları dahildir.
* <ahref="https://json-schema.org/"class="external-link"target="_blank"><strong>JSON Schema</strong></a> ile otomatik veri modeli dokümantasyonu (OpenAPI zaten JSON Schema'ya dayanır).
* [**OpenAPI**](https://github.com/OAI/OpenAPI-Specification) ile API oluşturma; buna <dfntitle="şöyle de bilinir: endpoints, routes">path</dfn><dfntitle="HTTP metodları olarak da bilinir; POST, GET, PUT, DELETE gibi">operasyonları</dfn>, parametreler, request body'leri, güvenlik vb. deklarasyonları dahildir.
* [**JSON Schema**](https://json-schema.org/) ile otomatik veri modeli dokümantasyonu (OpenAPI zaten JSON Schema'ya dayanır).
* Bu standartlar etrafında, titiz bir çalışmanın ardından tasarlandı; sonradan eklenmiş bir katman değil.
* Bu sayede birçok dilde otomatik **client code generation** da kullanılabilir.
@ -15,11 +15,11 @@
Etkileşimli API dokümantasyonu ve keşif için web arayüzleri. Framework OpenAPI’ye dayandığından, birden fazla seçenek vardır; varsayılan olarak 2’si dahildir.
* <ahref="https://github.com/swagger-api/swagger-ui"class="external-link"target="_blank"><strong>Swagger UI</strong></a> ile etkileşimli keşif; API’nizi tarayıcıdan doğrudan çağırıp test edin.
* [**Swagger UI**](https://github.com/swagger-api/swagger-ui) ile etkileşimli keşif; API’nizi tarayıcıdan doğrudan çağırıp test edin.
@ -27,7 +27,7 @@ Etkileşimli API dokümantasyonu ve keşif için web arayüzleri. Framework Open
Her şey standart **Python type** deklarasyonlarına dayanır (Pydantic sayesinde). Öğrenilecek yeni bir söz dizimi yok. Sadece standart, modern Python.
Python type’larını nasıl kullanacağınıza dair 2 dakikalık bir hatırlatmaya ihtiyacınız varsa (FastAPI kullanmasanız bile) kısa eğitime göz atın: [Python Types](python-types.md){.internal-link target=_blank}.
Python type’larını nasıl kullanacağınıza dair 2 dakikalık bir hatırlatmaya ihtiyacınız varsa (FastAPI kullanmasanız bile) kısa eğitime göz atın: [Python Types](python-types.md).
Türleriyle standart Python yazarsınız:
@ -76,7 +76,7 @@ my_second_user: User = User(**second_user_data)
Tüm framework, kullanımı kolay ve sezgisel olacak şekilde tasarlandı; en iyi geliştirme deneyimini sağlamak için geliştirmeye başlamadan önce bile alınan kararlar birden çok editörde test edildi.
Python geliştirici anketlerinde açıkça görülüyor ki <ahref="https://www.jetbrains.com/research/python-developers-survey-2017/#tools-and-features"class="external-link"target="_blank">en çok kullanılan özelliklerden biri "otomatik tamamlama"</a>.
Python geliştirici anketlerinde açıkça görülüyor ki [en çok kullanılan özelliklerden biri "otomatik tamamlama"](https://www.jetbrains.com/research/python-developers-survey-2017/#tools-and-features).
Tüm **FastAPI** bunun tatmin edilmesi üzerine kuruldu. Otomatik tamamlama her yerde çalışır.
@ -84,11 +84,11 @@ Dokümana geri dönmeniz nadiren gerekecek.
Editörünüz şöyle yardımcı olabilir:
* <ahref="https://code.visualstudio.com/"class="external-link"target="_blank">Visual Studio Code</a> ile:
* [Visual Studio Code](https://code.visualstudio.com/) ile:
@ -125,7 +125,7 @@ Güvenlik ve kimlik doğrulama entegredir. Veritabanları veya veri modelleriyle
OpenAPI’da tanımlanan tüm güvenlik şemaları, şunlar dâhil:
* HTTP Basic.
* **OAuth2** (ayrıca **JWT token**’larla). Şu eğitime göz atın: [OAuth2 with JWT](tutorial/security/oauth2-jwt.md){.internal-link target=_blank}.
* **OAuth2** (ayrıca **JWT token**’larla). Şu eğitime göz atın: [OAuth2 with JWT](tutorial/security/oauth2-jwt.md).
* API anahtarları:
* Header’larda.
* Query parametrelerinde.
@ -160,13 +160,13 @@ Her entegrasyon (bağımlılıklar ile) o kadar basit olacak şekilde tasarlanm
## Starlette Özellikleri { #starlette-features }
**FastAPI**, <ahref="https://www.starlette.dev/"class="external-link"target="_blank"><strong>Starlette</strong></a> ile tamamen uyumludur (ve onun üzerine kuruludur). Dolayısıyla elinizdeki ek Starlette kodları da çalışır.
**FastAPI**, [**Starlette**](https://www.starlette.dev/) ile tamamen uyumludur (ve onun üzerine kuruludur). Dolayısıyla elinizdeki ek Starlette kodları da çalışır.
`FastAPI` aslında `Starlette`’in bir alt sınıfıdır. Starlette’i zaten biliyor veya kullanıyorsanız, işlevlerin çoğu aynı şekilde çalışır.
**FastAPI** ile **Starlette**’in tüm özelliklerini elde edersiniz (FastAPI, steroid basılmış Starlette gibidir):
* Cidden etkileyici performans. <ahref="https://github.com/encode/starlette#performance"class="external-link"target="_blank">Mevcut en hızlı Python frameworklerinden biridir; **NodeJS** ve **Go** ile aynı seviyededir</a>.
* Cidden etkileyici performans. [Mevcut en hızlı Python frameworklerinden biridir; **NodeJS** ve **Go** ile aynı seviyededir](https://github.com/encode/starlette#performance).
* **WebSocket** desteği.
* Süreç içi arka plan görevleri.
* Başlatma ve kapatma olayları.
@ -178,7 +178,7 @@ Her entegrasyon (bağımlılıklar ile) o kadar basit olacak şekilde tasarlanm
## Pydantic Özellikleri { #pydantic-features }
**FastAPI**, <ahref="https://docs.pydantic.dev/"class="external-link"target="_blank"><strong>Pydantic</strong></a> ile tamamen uyumludur (ve onun üzerine kuruludur). Dolayısıyla elinizdeki ek Pydantic kodları da çalışır.
**FastAPI**, [**Pydantic**](https://docs.pydantic.dev/) ile tamamen uyumludur (ve onun üzerine kuruludur). Dolayısıyla elinizdeki ek Pydantic kodları da çalışır.
Pydantic’e dayanan harici kütüphaneler de dâhildir; veritabanları için <abbrtitle="Object-Relational Mapper - Nesne-İlişkisel Eşleyici">ORM</abbr>’ler, <abbrtitle="Object-Document Mapper - Nesne-Belge Eşleyici">ODM</abbr>’ler gibi.
Şunlardan haberdar olmak için (seyrek yayımlanan) [**FastAPI and friends** bültenine](newsletter.md){.internal-link target=_blank} abone olabilirsiniz:
Şunlardan haberdar olmak için (seyrek yayımlanan) [**FastAPI and friends** bültenine](newsletter.md) abone olabilirsiniz:
* FastAPI ve friends ile ilgili haberler 🚀
* Rehberler 📝
@ -22,17 +22,17 @@ Yardım almanın da birkaç yolu var.
## X (Twitter) üzerinden FastAPI'yi takip edin { #follow-fastapi-on-x-twitter }
**FastAPI** ile ilgili en güncel haberleri almak için <ahref="https://x.com/fastapi"class="external-link"target="_blank">@fastapi hesabını **X (Twitter)** üzerinde takip edin</a>. 🐦
[**X (Twitter)** üzerinde @fastapi hesabını takip edin](https://x.com/fastapi) ve **FastAPI** ile ilgili en güncel haberleri alın. 🐦
## GitHub'da **FastAPI**'ye yıldız verin { #star-fastapi-in-github }
@ -40,45 +40,45 @@ Böylece **FastAPI**'nin bug fix'ler ve yeni özelliklerle gelen her yeni releas
## Yazarla bağlantı kurun { #connect-with-the-author }
Yazar olan <ahref="https://tiangolo.com"class="external-link"target="_blank">benimle (Sebastián Ramírez / `tiangolo`)</a> bağlantı kurabilirsiniz.
Yazar olan [benimle (Sebastián Ramírez / `tiangolo`)](https://tiangolo.com) bağlantı kurabilirsiniz.
Şunları yapabilirsiniz:
* <ahref="https://github.com/tiangolo"class="external-link"target="_blank">Beni **GitHub**'da takip edin</a>.
* [Beni **GitHub**'da takip edin](https://github.com/tiangolo).
* Size yardımcı olabilecek oluşturduğum diğer Open Source projelere göz atın.
* Yeni bir Open Source proje oluşturduğumda haberdar olmak için beni takip edin.
* <ahref="https://x.com/tiangolo"class="external-link"target="_blank">Beni **X (Twitter)** üzerinde</a> veya <ahref="https://fosstodon.org/@tiangolo"class="external-link"target="_blank">Mastodon</a>'da takip edin.
* [Beni **X (Twitter)** üzerinde](https://x.com/tiangolo) veya [Mastodon](https://fosstodon.org/@tiangolo)'da takip edin.
* FastAPI'yi nasıl kullandığınızı anlatın (bunu duymayı seviyorum).
* Duyuru yaptığımda veya yeni araçlar yayınladığımda haberdar olun.
* Ayrıca (ayrı bir hesap olan) <ahref="https://x.com/fastapi"class="external-link"target="_blank">X (Twitter) üzerinde @fastapi hesabını da takip edebilirsiniz</a>.
* <ahref="https://www.linkedin.com/in/tiangolo/"class="external-link"target="_blank">Beni **LinkedIn**'de takip edin</a>.
* Ayrıca (ayrı bir hesap olan) [X (Twitter) üzerinde @fastapi hesabını da takip edebilirsiniz](https://x.com/fastapi).
* [Beni **LinkedIn**'de takip edin](https://www.linkedin.com/in/tiangolo/).
* Duyuru yaptığımda veya yeni araçlar yayınladığımda haberdar olun (gerçi X (Twitter)'ı daha sık kullanıyorum 🤷♂).
* <ahref="https://dev.to/tiangolo"class="external-link"target="_blank">**Dev.to**</a> veya <ahref="https://medium.com/@tiangolo"class="external-link"target="_blank">**Medium**</a> üzerinde yazdıklarımı okuyun (ya da beni takip edin).
* [**Dev.to**](https://dev.to/tiangolo) veya [**Medium**](https://medium.com/@tiangolo) üzerinde yazdıklarımı okuyun (ya da beni takip edin).
* Diğer fikirleri, yazıları ve oluşturduğum araçlarla ilgili içerikleri okuyun.
* Yeni bir şey yayınladığımda görmek için beni takip edin.
## **FastAPI** hakkında tweet atın { #tweet-about-fastapi }
<ahref="https://x.com/compose/tweet?text=I'm loving @fastapi because... https://github.com/fastapi/fastapi"class="external-link"target="_blank">**FastAPI** hakkında tweet atın</a> ve neden sevdiğinizi bana ve diğerlerine söyleyin. 🎉
[**FastAPI** hakkında tweet atın](https://x.com/compose/tweet?text=I'm loving @fastapi because... https://github.com/fastapi/fastapi) ve neden sevdiğinizi bana ve diğerlerine söyleyin. 🎉
**FastAPI**'nin nasıl kullanıldığını, nelerini sevdiğinizi, hangi projede/şirkette kullandığınızı vb. duymayı seviyorum.
## FastAPI için oy verin { #vote-for-fastapi }
* <ahref="https://www.slant.co/options/34241/~fastapi-review"class="external-link"target="_blank">Slant'ta **FastAPI** için oy verin</a>.
* <ahref="https://alternativeto.net/software/fastapi/about/"class="external-link"target="_blank">AlternativeTo'da **FastAPI** için oy verin</a>.
Birçok durumda bu soruların cevabını zaten biliyor olabilirsiniz. 🤓
Eğer insanların sorularına çok yardım ederseniz, resmi bir [FastAPI Expert](fastapi-people.md#fastapi-experts){.internal-link target=_blank} olabilirsiniz. 🎉
Eğer insanların sorularına çok yardım ederseniz, resmi bir [FastAPI Expert](fastapi-people.md#fastapi-experts) olabilirsiniz. 🎉
Şunu unutmayın: en önemli nokta, nazik olmaya çalışmak. İnsanlar çoğu zaman biriken stresle geliyor ve birçok durumda soruyu en iyi şekilde sormuyor; yine de elinizden geldiğince nazik olmaya çalışın. 🤗
@ -104,7 +104,7 @@ Sorularda (discussions veya issues içinde) başkalarına yardım etmek için ş
Birçok kişi sadece kodun bir parçasını kopyalar, ama bu **problemi yeniden üretmek** için yeterli olmaz.
* Çalıştırıp aynı hatayı/davranışı görebileceğiniz veya kullanım senaryosunu daha iyi anlayabileceğiniz, yerelde **kopyala-yapıştır** yaparak çalıştırılabilen bir <ahref="https://stackoverflow.com/help/minimal-reproducible-example"class="external-link"target="_blank">minimal, reproducible, example</a> paylaşmalarını isteyebilirsiniz.
* Çalıştırıp aynı hatayı/davranışı görebileceğiniz veya kullanım senaryosunu daha iyi anlayabileceğiniz, yerelde **kopyala-yapıştır** yaparak çalıştırılabilen bir [minimal, reproducible, example](https://stackoverflow.com/help/minimal-reproducible-example) paylaşmalarını isteyebilirsiniz.
* Çok cömert hissediyorsanız, problemi anlatan açıklamadan yola çıkarak kendiniz de böyle bir **örnek oluşturmayı** deneyebilirsiniz. Ancak bunun çok zaman alabileceğini unutmayın; çoğu zaman önce problemi netleştirmelerini istemek daha iyidir.
@ -125,7 +125,7 @@ Eğer yanıt verirlerse, büyük ihtimalle problemi çözmüşsünüzdür, tebri
"Releases only" yerine "Watching" seçerseniz biri yeni bir issue veya soru oluşturduğunda bildirim alırsınız. Ayrıca sadece yeni issue'lar, ya da discussions, ya da PR'lar vb. için bildirim almak istediğinizi belirtebilirsiniz.
@ -133,7 +133,7 @@ Sonra da bu soruları çözmelerine yardımcı olmayı deneyebilirsiniz.
## Soru Sorun { #ask-questions }
GitHub repository'sinde örneğin şunlar için <ahref="https://github.com/fastapi/fastapi/discussions/new?category=questions"class="external-link"target="_blank">yeni bir soru oluşturabilirsiniz</a>:
GitHub repository'sinde örneğin şunlar için [yeni bir soru oluşturabilirsiniz](https://github.com/fastapi/fastapi/discussions/new?category=questions):
* Bir **soru** sorun veya bir **problem** hakkında danışın.
* Yeni bir **feature** önerin.
@ -196,12 +196,12 @@ Bu yüzden kodu gerçekten okuyup çalıştırmanız ve bunu yorumlarda bana bil
Örneğin şunlar için Pull Request'lerle kaynak koda [katkıda bulunabilirsiniz](contributing.md){.internal-link target=_blank}:
Örneğin şunlar için Pull Request'lerle kaynak koda [katkıda bulunabilirsiniz](contributing.md):
* Dokümantasyonda bulduğunuz bir yazım hatasını düzeltmek.
* FastAPI hakkında oluşturduğunuz veya bulduğunuz bir makaleyi, videoyu ya da podcast'i <ahref="https://github.com/fastapi/fastapi/edit/master/docs/en/data/external_links.yml"class="external-link"target="_blank">bu dosyayı düzenleyerek</a> paylaşmak.
* FastAPI hakkında oluşturduğunuz veya bulduğunuz bir makaleyi, videoyu ya da podcast'i [bu dosyayı düzenleyerek](https://github.com/fastapi/fastapi/edit/master/docs/en/data/external_links.yml) paylaşmak.
* Link'inizi ilgili bölümün başına eklediğinizden emin olun.
* Dokümantasyonu kendi dilinize [çevirmeye yardımcı olmak](contributing.md#translations){.internal-link target=_blank}.
* Dokümantasyonu kendi dilinize [çevirmeye yardımcı olmak](contributing.md#translations).
* Başkalarının yaptığı çevirileri gözden geçirmeye de yardımcı olabilirsiniz.
* Yeni dokümantasyon bölümleri önermek.
* Mevcut bir issue/bug'ı düzeltmek.
@ -218,8 +218,8 @@ Yapılacak çok iş var ve bunların çoğunu **SİZ** yapabilirsiniz.
Şu anda yapabileceğiniz ana işler:
* [GitHub'da sorularla başkalarına yardım edin](#help-others-with-questions-in-github){.internal-link target=_blank} (yukarıdaki bölüme bakın).
Bu iki iş, **en çok zamanı alan** işlerdir. FastAPI bakımının ana yükü buradadır.
@ -227,11 +227,11 @@ Burada yardımcı olursanız, **FastAPI'nin bakımını yapmama yardım etmiş**
## Sohbete katılın { #join-the-chat }
FastAPI topluluğundan diğer kişilerle takılmak için 👥 <ahref="https://discord.gg/VQjSZaeJmf"class="external-link"target="_blank">Discord chat server</a> 👥 sohbetine katılın.
FastAPI topluluğundan diğer kişilerle takılmak için 👥 [Discord chat server](https://discord.gg/VQjSZaeJmf) 👥 sohbetine katılın.
/// tip | İpucu
Sorular için <ahref="https://github.com/fastapi/fastapi/discussions/new?category=questions"class="external-link"target="_blank">GitHub Discussions</a>'a sorun; [FastAPI Experts](fastapi-people.md#fastapi-experts){.internal-link target=_blank} tarafından yardım alma ihtimaliniz çok daha yüksektir.
Sorular için [GitHub Discussions](https://github.com/fastapi/fastapi/discussions/new?category=questions)'a sorun; [FastAPI Experts](fastapi-people.md#fastapi-experts) tarafından yardım alma ihtimaliniz çok daha yüksektir.
Chat'i sadece genel sohbetler için kullanın.
@ -243,13 +243,13 @@ Chat sistemleri daha "serbest sohbet"e izin verdiği için, çok genel ve yanıt
GitHub'da ise şablon (template) doğru soruyu yazmanız için sizi yönlendirir; böylece daha kolay iyi bir cevap alabilir, hatta bazen sormadan önce problemi kendiniz çözebilirsiniz. Ayrıca GitHub'da (zaman alsa bile) her şeye mutlaka cevap verdiğimden emin olabilirim. Chat sistemlerinde bunu kişisel olarak yapamam. 😅
Chat sistemlerindeki konuşmalar GitHub kadar kolay aranabilir değildir; bu yüzden soru ve cevaplar sohbet içinde kaybolabilir. Ayrıca [FastAPI Expert](fastapi-people.md#fastapi-experts){.internal-link target=_blank} olmak için sadece GitHub'daki katkılar sayılır; dolayısıyla büyük olasılıkla GitHub'da daha fazla ilgi görürsünüz.
Chat sistemlerindeki konuşmalar GitHub kadar kolay aranabilir değildir; bu yüzden soru ve cevaplar sohbet içinde kaybolabilir. Ayrıca [FastAPI Expert](fastapi-people.md#fastapi-experts) olmak için sadece GitHub'daki katkılar sayılır; dolayısıyla büyük olasılıkla GitHub'da daha fazla ilgi görürsünüz.
Öte yandan chat sistemlerinde binlerce kullanıcı vardır; bu yüzden neredeyse her zaman konuşacak birini bulma ihtimaliniz yüksektir. 😄
## Yazara sponsor olun { #sponsor-the-author }
Eğer **ürününüz/şirketiniz****FastAPI**'ye bağlıysa veya onunla ilişkiliyse ve FastAPI kullanıcılarına ulaşmak istiyorsanız, <ahref="https://github.com/sponsors/tiangolo"class="external-link"target="_blank">GitHub sponsors</a> üzerinden yazara (bana) sponsor olabilirsiniz. Tier'a göre dokümantasyonda bir rozet gibi ek faydalar elde edebilirsiniz. 🎁
Eğer **ürününüz/şirketiniz****FastAPI**'ye bağlıysa veya onunla ilişkiliyse ve FastAPI kullanıcılarına ulaşmak istiyorsanız, [GitHub sponsors](https://github.com/sponsors/tiangolo) üzerinden yazara (bana) sponsor olabilirsiniz. Tier'a göre dokümantasyonda bir rozet gibi ek faydalar elde edebilirsiniz. 🎁
# Geçmişi, Tasarımı ve Geleceği { #history-design-and-future }
Bir süre önce, <ahref="https://github.com/fastapi/fastapi/issues/3#issuecomment-454956920"class="external-link"target="_blank">bir **FastAPI** kullanıcısı sordu</a>:
Bir süre önce, [bir **FastAPI** kullanıcısı sordu](https://github.com/fastapi/fastapi/issues/3#issuecomment-454956920):
> Bu projenin geçmişi nedir? Birkaç hafta içinde hiçbir yerden harika bir şeye dönüşmüş gibi görünüyor [...]
@ -14,7 +14,7 @@ Bu süreçte birçok alternatifi araştırmak, test etmek ve kullanmak zorunda k
**FastAPI**'ın geçmişi, büyük ölçüde önceden geliştirilen araçların geçmişini kapsıyor.
[Alternatifler](alternatives.md){.internal-link target=_blank} bölümünde belirtildiği gibi:
[Alternatifler](alternatives.md) bölümünde belirtildiği gibi:
<blockquotemarkdown="1">
@ -44,7 +44,7 @@ Sonrasında, (**FastAPI** kullanan bir geliştirici olarak) sahip olmak istediğ
Çeşitli fikirleri en popüler Python editörlerinde test ettim: PyCharm, VS Code, Jedi tabanlı editörler.
Bu test, en son <ahref="https://www.jetbrains.com/research/python-developers-survey-2018/#development-tools"class="external-link"target="_blank">Python Geliştirici Anketi</a>'ine göre, kullanıcıların yaklaşık %80'inin kullandığı editörleri kapsıyor.
Bu test, en son [Python Geliştirici Anketi](https://www.jetbrains.com/research/python-developers-survey-2018/#development-tools)'ine göre, kullanıcıların yaklaşık %80'inin kullandığı editörleri kapsıyor.
Bu da demek oluyor ki **FastAPI**, Python geliştiricilerinin %80'inin kullandığı editörlerle test edildi. Ve diğer editörlerin çoğu benzer şekilde çalıştığından, avantajları neredeyse tüm editörlerde çalışacaktır.
@ -54,11 +54,11 @@ Hepsi, tüm geliştiriciler için en iyi geliştirme deneyimini sağlayacak şek
## Gereksinimler { #requirements }
Çeşitli alternatifleri test ettikten sonra, avantajlarından dolayı <ahref="https://docs.pydantic.dev/"class="external-link"target="_blank">**Pydantic**</a>'i kullanmaya karar verdim.
Çeşitli alternatifleri test ettikten sonra, avantajlarından dolayı [**Pydantic**](https://docs.pydantic.dev/)'i kullanmaya karar verdim.
Sonra, JSON Schema ile tamamen uyumlu olmasını sağlamak, kısıtlama bildirimlerini tanımlamanın farklı yollarını desteklemek ve birkaç editördeki testlere dayanarak editör desteğini (tip kontrolleri, otomatik tamamlama) geliştirmek için katkıda bulundum.
Geliştirme sırasında, diğer ana gereksinim olan <ahref="https://www.starlette.dev/"class="external-link"target="_blank">**Starlette**</a>'e de katkıda bulundum.
Geliştirme sırasında, diğer ana gereksinim olan [**Starlette**](https://www.starlette.dev/)'e de katkıda bulundum.
## Geliştirme { #development }
@ -76,4 +76,4 @@ Tabi, geliştirilecek birçok özellik ve iyileştirme mevcut.
**FastAPI**'ın önünde harika bir gelecek var.
[Yardımlarınız](help-fastapi.md){.internal-link target=_blank} çok değerlidir.
`fastapi dev` komutu, `main.py` dosyanızı okur, içindeki **FastAPI** uygulamasını algılar ve <ahref="https://www.uvicorn.dev"class="external-link"target="_blank">Uvicorn</a> kullanarak bir server başlatır.
@ -456,20 +456,6 @@ Daha fazla özellik içeren daha kapsamlı bir örnek için <a href="https://fas
Zaten bir **FastAPI Cloud** hesabınız varsa (bekleme listesinden sizi davet ettiysek 😉), uygulamanızı tek bir komutla deploy edebilirsiniz.
Deploy etmeden önce, giriş yaptığınızdan emin olun:
Bu şablonu başlangıç için kullanabilirsiniz; çünkü ilk kurulumun, güvenliğin, veritabanının ve bazı API endpoint'lerinin önemli bir kısmı sizin için zaten hazırlanmıştır.
@ -269,7 +269,7 @@ Bunun "`one_person`, `Person` sınıfının bir **instance**'ıdır" anlamına g
## Pydantic modelleri { #pydantic-models }
<ahref="https://docs.pydantic.dev/"class="external-link"target="_blank">Pydantic</a>, data validation yapmak için bir Python kütüphanesidir.
[Pydantic](https://docs.pydantic.dev/), data validation yapmak için bir Python kütüphanesidir.
Verinin "shape"'ini attribute'lara sahip sınıflar olarak tanımlarsınız.
@ -285,13 +285,13 @@ Resmî Pydantic dokümanlarından bir örnek:
/// info | Bilgi
Daha fazlasını öğrenmek için <ahref="https://docs.pydantic.dev/"class="external-link"target="_blank">Pydantic'in dokümanlarına bakın</a>.
Daha fazlasını öğrenmek için [Pydantic'in dokümanlarına bakın](https://docs.pydantic.dev/).
///
**FastAPI** tamamen Pydantic üzerine kuruludur.
Bunların pratikte nasıl çalıştığını [Eğitim - Kullanım Kılavuzu](tutorial/index.md){.internal-link target=_blank} içinde çok daha fazla göreceksiniz.
Bunların pratikte nasıl çalıştığını [Eğitim - Kullanım Kılavuzu](tutorial/index.md) içinde çok daha fazla göreceksiniz.
## Metadata Annotations ile Type Hints { #type-hints-with-metadata-annotations }
@ -337,12 +337,12 @@ Ayrıca kodunuzun pek çok başka Python aracı ve kütüphanesiyle çok uyumlu
* OpenAPI kullanarak API'yi **dokümante etmek**:
* bu, daha sonra otomatik etkileşimli dokümantasyon kullanıcı arayüzleri tarafından kullanılır.
Bunların hepsi kulağa soyut gelebilir. Merak etmeyin. Tüm bunları [Eğitim - Kullanım Kılavuzu](tutorial/index.md){.internal-link target=_blank} içinde çalışırken göreceksiniz.
Bunların hepsi kulağa soyut gelebilir. Merak etmeyin. Tüm bunları [Eğitim - Kullanım Kılavuzu](tutorial/index.md) içinde çalışırken göreceksiniz.
Önemli olan, standart Python tiplerini tek bir yerde kullanarak (daha fazla sınıf, decorator vb. eklemek yerine), **FastAPI**'nin sizin için işin büyük kısmını yapmasıdır.
/// info | Bilgi
Tüm tutorial'ı zaten bitirdiyseniz ve tipler hakkında daha fazlasını görmek için geri döndüyseniz, iyi bir kaynak: <ahref="https://mypy.readthedocs.io/en/latest/cheat_sheet_py3.html"class="external-link"target="_blank">`mypy`'nin "cheat sheet"i</a>.
Tüm tutorial'ı zaten bitirdiyseniz ve tipler hakkında daha fazlasını görmek için geri döndüyseniz, iyi bir kaynak: [`mypy`'nin "cheat sheet"i](https://mypy.readthedocs.io/en/latest/cheat_sheet_py3.html).
@ -61,7 +61,7 @@ Ardından *path operation function* içinde oluşturulan başka bir arka plan g
## Teknik Detaylar { #technical-details }
`BackgroundTasks` sınıfı doğrudan <ahref="https://www.starlette.dev/background/"class="external-link"target="_blank">`starlette.background`</a>’dan gelir.
`BackgroundTasks` sınıfı doğrudan [`starlette.background`](https://www.starlette.dev/background/)’dan gelir.
`fastapi` üzerinden import edebilmeniz ve yanlışlıkla `starlette.background` içindeki alternatif `BackgroundTask`’i (sonunda `s` olmadan) import etmemeniz için FastAPI’nin içine doğrudan import/eklenmiştir.
@ -69,11 +69,11 @@ Sadece `BackgroundTasks` (ve `BackgroundTask` değil) kullanarak, bunu bir *path
FastAPI’de `BackgroundTask`’i tek başına kullanmak hâlâ mümkündür; ancak bu durumda objeyi kendi kodunuzda oluşturmanız ve onu içeren bir Starlette `Response` döndürmeniz gerekir.
Daha fazla detayı <ahref="https://www.starlette.dev/background/"class="external-link"target="_blank">Starlette’in Background Tasks için resmi dokümantasyonunda</a> görebilirsiniz.
Daha fazla detayı [Starlette’in Background Tasks için resmi dokümantasyonunda](https://www.starlette.dev/background/) görebilirsiniz.
## Dikkat Edilmesi Gerekenler { #caveat }
Yoğun arka plan hesaplamaları yapmanız gerekiyorsa ve bunun aynı process tarafından çalıştırılmasına şart yoksa (örneğin memory, değişkenler vb. paylaşmanız gerekmiyorsa), <ahref="https://docs.celeryq.dev"class="external-link"target="_blank">Celery</a> gibi daha büyük araçları kullanmak size fayda sağlayabilir.
Yoğun arka plan hesaplamaları yapmanız gerekiyorsa ve bunun aynı process tarafından çalıştırılmasına şart yoksa (örneğin memory, değişkenler vb. paylaşmanız gerekmiyorsa), [Celery](https://docs.celeryq.dev) gibi daha büyük araçları kullanmak size fayda sağlayabilir.
Bunlar genellikle daha karmaşık konfigurasyonlar ve RabbitMQ veya Redis gibi bir mesaj/iş kuyruğu yöneticisi gerektirir; ancak arka plan görevlerini birden fazla process’te ve özellikle birden fazla server’da çalıştırmanıza olanak tanırlar.
@ -123,7 +123,7 @@ Bu yüzden onları ayrı bir `dependencies` module’üne koyuyoruz (`app/depend
Örneği basit tutmak için uydurma bir header kullanıyoruz.
Ancak gerçek senaryolarda, entegre [Security yardımcı araçlarını](security/index.md){.internal-link target=_blank} kullanarak daha iyi sonuç alırsınız.
Ancak gerçek senaryolarda, entegre [Security yardımcı araçlarını](security/index.md) kullanarak daha iyi sonuç alırsınız.
///
@ -169,7 +169,7 @@ Ve router’daki tüm *path operation*’lara eklenecek, her request için çal
/// tip | İpucu
[ *path operation decorator*’larındaki dependency’lerde](dependencies/dependencies-in-path-operation-decorators.md){.internal-link target=_blank} olduğu gibi, *path operation function*’ınıza herhangi bir değer aktarılmayacağını unutmayın.
[ *path operation decorator*’larındaki dependency’lerde](dependencies/dependencies-in-path-operation-decorators.md) olduğu gibi, *path operation function*’ınıza herhangi bir değer aktarılmayacağını unutmayın.
///
@ -185,8 +185,8 @@ Sonuç olarak item path’leri artık:
* Hepsi önceden tanımlı `responses`’ları içerir.
* Bu *path operation*’ların hepsinde, öncesinde `dependencies` listesi değerlendirilip çalıştırılır.
* Ayrıca belirli bir *path operation* içinde dependency tanımlarsanız, **onlar da çalıştırılır**.
* Önce router dependency’leri, sonra decorator’daki [`dependencies`](dependencies/dependencies-in-path-operation-decorators.md){.internal-link target=_blank}, sonra da normal parametre dependency’leri çalışır.
* Ayrıca [`scopes` ile `Security` dependency’leri](../advanced/security/oauth2-scopes.md){.internal-link target=_blank} de ekleyebilirsiniz.
* Önce router dependency’leri, sonra decorator’daki [`dependencies`](dependencies/dependencies-in-path-operation-decorators.md), sonra da normal parametre dependency’leri çalışır.
* Ayrıca [`scopes` ile `Security` dependency’leri](../advanced/security/oauth2-scopes.md) de ekleyebilirsiniz.
/// tip | İpucu
@ -303,7 +303,7 @@ Mantığın büyük kısmı artık kendi module’lerinde yaşayacağı için an
Normal şekilde bir `FastAPI` class’ı oluşturursunuz.
Hatta her `APIRouter` için olan dependency’lerle birleştirilecek [global dependencies](dependencies/global-dependencies.md){.internal-link target=_blank} bile tanımlayabilirsiniz:
Hatta her `APIRouter` için olan dependency’lerle birleştirilecek [global dependencies](dependencies/global-dependencies.md) bile tanımlayabilirsiniz:
@ -353,7 +353,7 @@ from .routers import items, users
from app.routers import items, users
```
Python Packages ve Modules hakkında daha fazlası için, <ahref="https://docs.python.org/3/tutorial/modules.html"class="external-link"target="_blank">Python'ın Modules ile ilgili resmi dokümantasyonunu</a> okuyun.
Python Packages ve Modules hakkında daha fazlası için, [Python'ın Modules ile ilgili resmi dokümantasyonunu](https://docs.python.org/3/tutorial/modules.html) okuyun.
///
@ -465,6 +465,37 @@ Onları tamamen izole edip bağımsız şekilde "mount" edemediğimiz için, *pa
FastAPI `app` nesneniz `app/main.py` içinde yaşadığına göre, `pyproject.toml` dosyanızda `entrypoint`’i şöyle yapılandırabilirsiniz:
```toml
[tool.fastapi]
entrypoint = "app.main:app"
```
bu da şu import’a denktir:
```python
from app.main import app
```
Böylece `fastapi` komutu uygulamanızı nerede bulacağını bilir.
/// Note | Not
Komuta dosya yolunu da verebilirsiniz, örneğin:
```console
$ fastapi dev app/main.py
```
Ama o zaman her `fastapi` komutunu çalıştırdığınızda doğru yolu hatırlayıp geçirmeniz gerekir.
Ayrıca, diğer araçlar uygulamayı bulamayabilir; örneğin [VS Code Eklentisi](../editor-support.md) veya [FastAPI Cloud](https://fastapicloud.com). Bu yüzden `pyproject.toml` içinde `entrypoint` kullanmanız önerilir.
///
## Otomatik API Dokümanını Kontrol Edin { #check-the-automatic-api-docs }
Şimdi uygulamanızı çalıştırın:
@ -472,14 +503,14 @@ Onları tamamen izole edip bağımsız şekilde "mount" edemediğimiz için, *pa
<divclass="termy">
```console
$ fastapi dev app/main.py
$ fastapi dev
<spanstyle="color: green;">INFO</span>: Uvicorn running on http://127.0.0.1:8000 (Press CTRL+C to quit)
```
</div>
Ve dokümanları <ahref="http://127.0.0.1:8000/docs"class="external-link"target="_blank">http://127.0.0.1:8000/docs</a> adresinde açın.
Ve dokümanları [http://127.0.0.1:8000/docs](http://127.0.0.1:8000/docs) adresinde açın.
Tüm submodule’lerdeki path’leri, doğru path’ler (ve prefix’ler) ve doğru tag’lerle birlikte içeren otomatik API dokümanını göreceksiniz:
@ -95,7 +95,7 @@ Yine, sadece bu tanımı yaparak **FastAPI** ile şunları elde edersiniz:
`str`, `int`, `float` vb. normal tekil tiplerin yanında, `str`’den türeyen daha karmaşık tekil tipleri de kullanabilirsiniz.
Tüm seçenekleri görmek için <ahref="https://docs.pydantic.dev/latest/concepts/types/"class="external-link"target="_blank">Pydantic Türlerine Genel Bakış</a> sayfasına göz atın. Sonraki bölümde bazı örnekleri göreceksiniz.
Tüm seçenekleri görmek için [Pydantic Türlerine Genel Bakış](https://docs.pydantic.dev/latest/concepts/types/) sayfasına göz atın. Sonraki bölümde bazı örnekleri göreceksiniz.
Örneğin `Image` modelinde bir `url` alanımız olduğuna göre, bunu `str` yerine Pydantic’in `HttpUrl` tipinden bir instance olacak şekilde tanımlayabiliriz:
## `PUT` ile değiştirerek güncelleme { #update-replacing-with-put }
Bir öğeyi güncellemek için <ahref="https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/Methods/PUT"class="external-link"target="_blank">HTTP `PUT`</a> operasyonunu kullanabilirsiniz.
Bir öğeyi güncellemek için [HTTP `PUT`](https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/Methods/PUT) operasyonunu kullanabilirsiniz.
Girdi verisini JSON olarak saklanabilecek bir formata (ör. bir NoSQL veritabanı ile) dönüştürmek için `jsonable_encoder` kullanabilirsiniz. Örneğin, `datetime` değerlerini `str`'ye çevirmek gibi.
@ -28,7 +28,7 @@ Ve veri, bu "yeni" `tax` değeri olan `10.5` ile kaydedilecektir.
## `PATCH` ile kısmi güncellemeler { #partial-updates-with-patch }
Veriyi *kısmen* güncellemek için <ahref="https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/Methods/PATCH"class="external-link"target="_blank">HTTP `PATCH`</a> operasyonunu da kullanabilirsiniz.
Veriyi *kısmen* güncellemek için [HTTP `PATCH`](https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/Methods/PATCH) operasyonunu da kullanabilirsiniz.
Bu, yalnızca güncellemek istediğiniz veriyi gönderip, geri kalanını olduğu gibi bırakabileceğiniz anlamına gelir.
@ -95,6 +95,6 @@ Input modelin yine de doğrulandığına dikkat edin.
Dolayısıyla, tüm attribute'ların atlanabildiği kısmi güncellemeler almak istiyorsanız, tüm attribute'ları optional olarak işaretlenmiş (varsayılan değerlerle veya `None` ile) bir modele ihtiyacınız vardır.
**Güncelleme** için tüm değerleri optional olan modeller ile **oluşturma** için zorunlu değerlere sahip modelleri ayırmak için, [Extra Models](extra-models.md){.internal-link target=_blank} bölümünde anlatılan fikirleri kullanabilirsiniz.
**Güncelleme** için tüm değerleri optional olan modeller ile **oluşturma** için zorunlu değerlere sahip modelleri ayırmak için, [Extra Models](extra-models.md) bölümünde anlatılan fikirleri kullanabilirsiniz.
@ -6,7 +6,7 @@ Bir **request** body, client'in API'nize gönderdiği veridir. Bir **response**
API'niz neredeyse her zaman bir **response** body göndermek zorundadır. Ancak client'lerin her zaman **request body** göndermesi gerekmez; bazen sadece bir path isterler, belki birkaç query parametresiyle birlikte, ama body göndermezler.
Bir **request** body tanımlamak için, tüm gücü ve avantajlarıyla <ahref="https://docs.pydantic.dev/"class="external-link"target="_blank">Pydantic</a> modellerini kullanırsınız.
Bir **request** body tanımlamak için, tüm gücü ve avantajlarıyla [Pydantic](https://docs.pydantic.dev/) modellerini kullanırsınız.
/// info | Bilgi
@ -73,7 +73,7 @@ Sadece bu Python type tanımıyla, **FastAPI** şunları yapar:
* Veri geçersizse, tam olarak nerede ve hangi verinin hatalı olduğunu söyleyen, anlaşılır bir hata döndürür.
* Aldığı veriyi `item` parametresi içinde size verir.
* Fonksiyonda bunun type'ını `Item` olarak tanımladığınız için, tüm attribute'lar ve type'ları için editor desteğini (tamamlama vb.) de alırsınız.
* Modeliniz için <ahref="https://json-schema.org"class="external-link"target="_blank">JSON Schema</a> tanımları üretir; projeniz için anlamlıysa bunları başka yerlerde de kullanabilirsiniz.
* Modeliniz için [JSON Schema](https://json-schema.org) tanımları üretir; projeniz için anlamlıysa bunları başka yerlerde de kullanabilirsiniz.
* Bu şemalar üretilen OpenAPI şemasının bir parçası olur ve otomatik dokümantasyon <abbrtitle="User Interfaces - Kullanıcı Arayüzleri">UIs</abbr> tarafından kullanılır.
## Otomatik dokümanlar { #automatic-docs }
@ -102,15 +102,15 @@ Ayrıca, bunun tüm editor'lerle çalışacağından emin olmak için herhangi b
Hatta bunu desteklemek için Pydantic'in kendisinde bile bazı değişiklikler yapıldı.
Önceki ekran görüntüleri <ahref="https://code.visualstudio.com"class="external-link"target="_blank">Visual Studio Code</a> ile alınmıştır.
Önceki ekran görüntüleri [Visual Studio Code](https://code.visualstudio.com) ile alınmıştır.
Ancak <ahref="https://www.jetbrains.com/pycharm/"class="external-link"target="_blank">PyCharm</a> ve diğer Python editor'lerinin çoğunda da aynı editor desteğini alırsınız:
Ancak [PyCharm](https://www.jetbrains.com/pycharm/) ve diğer Python editor'lerinin çoğunda da aynı editor desteğini alırsınız:
<imgsrc="/img/tutorial/body/image05.png">
/// tip | İpucu
Editor olarak <ahref="https://www.jetbrains.com/pycharm/"class="external-link"target="_blank">PyCharm</a> kullanıyorsanız, <ahref="https://github.com/koxudaxi/pydantic-pycharm-plugin/"class="external-link"target="_blank">Pydantic PyCharm Plugin</a> kullanabilirsiniz.
Editor olarak [PyCharm](https://www.jetbrains.com/pycharm/) kullanıyorsanız, [Pydantic PyCharm Plugin](https://github.com/koxudaxi/pydantic-pycharm-plugin/) kullanabilirsiniz.
Pydantic modelleri için editor desteğini şu açılardan iyileştirir:
@ -163,4 +163,4 @@ Ancak type annotation'larını eklemek, editor'ünüzün size daha iyi destek ve
## Pydantic olmadan { #without-pydantic }
Pydantic modellerini kullanmak istemiyorsanız, **Body** parametrelerini de kullanabilirsiniz. [Body - Multiple Parameters: Singular values in body](body-multiple-params.md#singular-values-in-body){.internal-link target=_blank} dokümanına bakın.
Pydantic modellerini kullanmak istemiyorsanız, **Body** parametrelerini de kullanabilirsiniz. [Body - Multiple Parameters: Singular values in body](body-multiple-params.md#singular-values-in-body) dokümanına bakın.
# CORS (Cross-Origin Resource Sharing) { #cors-cross-origin-resource-sharing }
<ahref="https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/CORS"class="external-link"target="_blank">CORS veya "Cross-Origin Resource Sharing"</a>, tarayıcıda çalışan bir frontend’in JavaScript kodunun bir backend ile iletişim kurduğu ve backend’in frontend’den farklı bir "origin"de olduğu durumları ifade eder.
[CORS veya "Cross-Origin Resource Sharing"](https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/CORS), tarayıcıda çalışan bir frontend’in JavaScript kodunun bir backend ile iletişim kurduğu ve backend’in frontend’den farklı bir "origin"de olduğu durumları ifade eder.
## Origin { #origin }
@ -56,10 +56,10 @@ Aşağıdaki argümanlar desteklenir:
* `allow_origins` - Cross-origin request yapmasına izin verilmesi gereken origin’lerin listesi. Örn. `['https://example.org', 'https://www.example.org']`. Herhangi bir origin’e izin vermek için `['*']` kullanabilirsiniz.
* `allow_origin_regex` - Cross-origin request yapmasına izin verilmesi gereken origin’lerle eşleşecek bir regex string’i. Örn. `'https://.*\.example\.org'`.
* `allow_methods` - Cross-origin request’lerde izin verilmesi gereken HTTP method’larının listesi. Varsayılanı `['GET']`. Tüm standart method’lara izin vermek için `['*']` kullanabilirsiniz.
* `allow_headers` - Cross-origin request’lerde desteklenmesi gereken HTTP request header’larının listesi. Varsayılanı `[]`. Tüm header’lara izin vermek için `['*']` kullanabilirsiniz. `Accept`, `Accept-Language`, `Content-Language` ve `Content-Type` header’larına <ahref="https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/CORS#simple_requests"class="external-link"rel="noopener"target="_blank">basit CORS request'leri</a> için her zaman izin verilir.
* `allow_headers` - Cross-origin request’lerde desteklenmesi gereken HTTP request header’larının listesi. Varsayılanı `[]`. Tüm header’lara izin vermek için `['*']` kullanabilirsiniz. `Accept`, `Accept-Language`, `Content-Language` ve `Content-Type` header’larına [basit CORS request'leri](https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/CORS#simple_requests) için her zaman izin verilir.
* `allow_credentials` - Cross-origin request’ler için cookie desteği olup olmayacağını belirtir. Varsayılanı `False`.
`allow_credentials``True` olarak ayarlanmışsa, `allow_origins`, `allow_methods` ve `allow_headers` değerlerinin hiçbiri `['*']` olamaz. Hepsinin <ahref="https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/CORS#credentialed_requests_and_wildcards"class="external-link"rel="noopener"target="_blank">açıkça belirtilmesi</a> gerekir.
`allow_credentials``True` olarak ayarlanmışsa, `allow_origins`, `allow_methods` ve `allow_headers` değerlerinin hiçbiri `['*']` olamaz. Hepsinin [açıkça belirtilmesi](https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/CORS#credentialed_requests_and_wildcards) gerekir.
* `max_age` - Tarayıcıların CORS response’larını cache’lemesi için saniye cinsinden azami süreyi ayarlar. Varsayılanı `600`.
@ -78,7 +78,7 @@ Bu durumda middleware gelen request’i intercept eder ve uygun CORS header’la
## Daha Fazla Bilgi { #more-info }
<abbrtitle="Cross-Origin Resource Sharing - Kökenler Arası Kaynak Paylaşımı">CORS</abbr> hakkında daha fazla bilgi için <ahref="https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/CORS"class="external-link"target="_blank">Mozilla CORS dokümantasyonu</a>na bakın.
<abbrtitle="Cross-Origin Resource Sharing - Kökenler Arası Kaynak Paylaşımı">CORS</abbr> hakkında daha fazla bilgi için [Mozilla CORS dokümantasyonu](https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/CORS)na bakın.
Daha fazla bilgi için <ahref="https://docs.python.org/3/library/__main__.html"class="external-link"target="_blank">resmi Python dokümantasyonuna</a> bakın.
Daha fazla bilgi için [resmi Python dokümantasyonuna](https://docs.python.org/3/library/__main__.html) bakın.
@ -32,7 +32,7 @@ Ayrıca kodunuzda kullanılmayan bir parametreyi gören yeni geliştiricilerin b
Bu örnekte uydurma özel header'lar olan `X-Key` ve `X-Token` kullanıyoruz.
Ancak gerçek senaryolarda, security uygularken, entegre [Security yardımcı araçlarını (bir sonraki bölüm)](../security/index.md){.internal-link target=_blank} kullanmak size daha fazla fayda sağlar.
Ancak gerçek senaryolarda, security uygularken, entegre [Security yardımcı araçlarını (bir sonraki bölüm)](../security/index.md) kullanmak size daha fazla fayda sağlar.
///
@ -62,7 +62,7 @@ Yani başka bir yerde zaten kullandığınız, değer döndüren normal bir depe
## Bir *Path Operation* Grubu İçin Dependency'ler { #dependencies-for-a-group-of-path-operations }
Daha sonra, muhtemelen birden fazla dosya kullanarak daha büyük uygulamaları nasıl yapılandıracağınızı okurken ([Bigger Applications - Multiple Files](../../tutorial/bigger-applications.md){.internal-link target=_blank}), bir *path operation* grubu için tek bir `dependencies` parametresini nasıl tanımlayacağınızı öğreneceksiniz.
Daha sonra, muhtemelen birden fazla dosya kullanarak daha büyük uygulamaları nasıl yapılandıracağınızı okurken ([Bigger Applications - Multiple Files](../../tutorial/bigger-applications.md)), bir *path operation* grubu için tek bir `dependencies` parametresini nasıl tanımlayacağınızı öğreneceksiniz.
@ -14,8 +14,8 @@ Her dependency için yalnızca bir kez `yield` kullandığınızdan emin olun.
Şunlarla kullanılabilen herhangi bir fonksiyon:
* <ahref="https://docs.python.org/3/library/contextlib.html#contextlib.contextmanager"class="external-link"target="_blank">`@contextlib.contextmanager`</a> veya
bir **FastAPI** dependency'si olarak kullanılabilir.
@ -87,7 +87,7 @@ Ayrıca birden fazla `yield` kullanan dependency gerektiren tek bir dependency'n
/// note | Teknik Detaylar
Bu, Python'un <ahref="https://docs.python.org/3/library/contextlib.html"class="external-link"target="_blank">Context Managers</a> yapısı sayesinde çalışır.
Bu, Python'un [Context Managers](https://docs.python.org/3/library/contextlib.html) yapısı sayesinde çalışır.
**FastAPI** bunu sağlamak için içeride onları kullanır.
@ -111,7 +111,7 @@ Ama ihtiyaç duyarsanız diye burada. 🤓
Exception yakalayıp buna göre özel bir response oluşturmak istiyorsanız bir [Custom Exception Handler](../handling-errors.md#install-custom-exception-handlers){.internal-link target=_blank} oluşturun.
Exception yakalayıp buna göre özel bir response oluşturmak istiyorsanız bir [Custom Exception Handler](../handling-errors.md#install-custom-exception-handlers) oluşturun.
## `yield` ve `except` ile Dependency'ler { #dependencies-with-yield-and-except }
@ -233,14 +233,14 @@ participant operation as Path Operation
`yield` kullanan dependency'ler, zaman içinde farklı kullanım senaryolarını kapsamak ve bazı sorunları düzeltmek için gelişti.
FastAPI'nin farklı sürümlerinde nelerin değiştiğini görmek isterseniz, advanced guide'da şu bölümü okuyabilirsiniz: [Advanced Dependencies - Dependencies with `yield`, `HTTPException`, `except` and Background Tasks](../../advanced/advanced-dependencies.md#dependencies-with-yield-httpexception-except-and-background-tasks){.internal-link target=_blank}.
FastAPI'nin farklı sürümlerinde nelerin değiştiğini görmek isterseniz, advanced guide'da şu bölümü okuyabilirsiniz: [Advanced Dependencies - Dependencies with `yield`, `HTTPException`, `except` and Background Tasks](../../advanced/advanced-dependencies.md#dependencies-with-yield-httpexception-except-and-background-tasks).
Örneğin, <ahref="https://docs.python.org/3/tutorial/inputoutput.html#reading-and-writing-files"class="external-link"target="_blank">bir dosyayı okumak için `with` kullanabilirsiniz</a>:
Örneğin, [bir dosyayı okumak için `with` kullanabilirsiniz](https://docs.python.org/3/tutorial/inputoutput.html#reading-and-writing-files):
```Python
with open("./somefile.txt") as f:
@ -264,7 +264,7 @@ Bu, az çok "ileri seviye" bir fikirdir.
///
Python'da Context Manager'ları, <ahref="https://docs.python.org/3/reference/datamodel.html#context-managers"class="external-link"target="_blank">iki method'a sahip bir class oluşturarak: `__enter__()` ve `__exit__()`</a> yaratabilirsiniz.
Python'da Context Manager'ları, [iki method'a sahip bir class oluşturarak: `__enter__()` ve `__exit__()`](https://docs.python.org/3/reference/datamodel.html#context-managers) yaratabilirsiniz.
Ayrıca dependency fonksiyonunun içinde `with` veya `async with` ifadeleri kullanarak **FastAPI**'de `yield` kullanan dependency'lerin içinde de kullanabilirsiniz:
@ -274,8 +274,8 @@ Ayrıca dependency fonksiyonunun içinde `with` veya `async with` ifadeleri kull
Bir context manager oluşturmanın başka bir yolu da şunlardır:
* <ahref="https://docs.python.org/3/library/contextlib.html#contextlib.contextmanager"class="external-link"target="_blank">`@contextlib.contextmanager`</a> veya
Bazı uygulama türlerinde, tüm uygulama için dependency eklemek isteyebilirsiniz.
[`dependencies`'i *path operation decorator*'larına ekleyebildiğiniz](dependencies-in-path-operation-decorators.md){.internal-link target=_blank} gibi, `FastAPI` uygulamasına da ekleyebilirsiniz.
[`dependencies`'i *path operation decorator*'larına ekleyebildiğiniz](dependencies-in-path-operation-decorators.md) gibi, `FastAPI` uygulamasına da ekleyebilirsiniz.
Bu durumda, uygulamadaki tüm *path operation*'lara uygulanırlar:
Ve [*path operation decorator*'larına `dependencies` ekleme](dependencies-in-path-operation-decorators.md){.internal-link target=_blank} bölümündeki tüm fikirler hâlâ geçerlidir; ancak bu sefer, uygulamadaki tüm *path operation*'lar için geçerli olur.
Ve [*path operation decorator*'larına `dependencies` ekleme](dependencies-in-path-operation-decorators.md) bölümündeki tüm fikirler hâlâ geçerlidir; ancak bu sefer, uygulamadaki tüm *path operation*'lar için geçerli olur.
## *Path operations* grupları için Dependencies { #dependencies-for-groups-of-path-operations }
İleride, daha büyük uygulamaları nasıl yapılandıracağınızı ([Bigger Applications - Multiple Files](../../tutorial/bigger-applications.md){.internal-link target=_blank}) okurken, muhtemelen birden fazla dosyayla birlikte, bir *path operations* grubu için tek bir `dependencies` parametresini nasıl tanımlayacağınızı öğreneceksiniz.
İleride, daha büyük uygulamaları nasıl yapılandıracağınızı ([Bigger Applications - Multiple Files](../../tutorial/bigger-applications.md)) okurken, muhtemelen birden fazla dosyayla birlikte, bir *path operations* grubu için tek bir `dependencies` parametresini nasıl tanımlayacağınızı öğreneceksiniz.
**FastAPI**, çok güçlü ama aynı zamanda sezgisel bir **<dfntitle="diğer adları: components, resources, providers, services, injectables">Bağımlılık Enjeksiyonu</dfn>** sistemine sahiptir.
**FastAPI**, çok güçlü ama aynı zamanda sezgisel bir **<dfntitle="diğer adları: bileşenler, kaynaklar, sağlayıcılar, servisler, enjekte edilebilenler">Bağımlılık Enjeksiyonu</dfn>** sistemine sahiptir.
Kullanımı çok basit olacak şekilde tasarlanmıştır ve herhangi bir geliştiricinin diğer bileşenleri **FastAPI** ile entegre etmesini kolaylaştırır.
@ -12,7 +12,7 @@ Yalnızca JSON ile uyumlu veri kabul eden bir veritabanınız olduğunu düşün
Örneğin bu veritabanı, JSON ile uyumlu olmadıkları için `datetime` objelerini kabul etmez.
Dolayısıyla bir `datetime` objesinin, <ahref="https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_8601"class="external-link"target="_blank">ISO formatında</a> veriyi içeren bir `str`'e dönüştürülmesi gerekir.
Dolayısıyla bir `datetime` objesinin, [ISO formatında](https://en.wikipedia.org/wiki/ISO_8601) veriyi içeren bir `str`'e dönüştürülmesi gerekir.
Aynı şekilde bu veritabanı bir Pydantic model'i (attribute'lara sahip bir obje) de kabul etmez; yalnızca bir `dict` kabul eder.
@ -24,7 +24,7 @@ Bir Pydantic model gibi bir obje alır ve JSON ile uyumlu bir versiyonunu dönd
Bu örnekte, Pydantic model'i bir `dict`'e, `datetime`'ı da bir `str`'e dönüştürür.
Bu fonksiyonun çağrılmasıyla elde edilen sonuç, Python standardındaki <ahref="https://docs.python.org/3/library/json.html#json.dumps"class="external-link"target="_blank">`json.dumps()`</a> ile encode edilebilecek bir şeydir.
Bu fonksiyonun çağrılmasıyla elde edilen sonuç, Python standardındaki [`json.dumps()`](https://docs.python.org/3/library/json.html#json.dumps) ile encode edilebilecek bir şeydir.
JSON formatında (string olarak) veriyi içeren büyük bir `str` döndürmez. Bunun yerine, tüm değerleri ve alt değerleri JSON ile uyumlu olacak şekilde, Python’un standart bir veri yapısını (örneğin bir `dict`) döndürür.
@ -36,7 +36,7 @@ Kullanabileceğiniz ek veri tiplerinden bazıları şunlardır:
* `datetime.timedelta`:
* Python `datetime.timedelta`.
* request'lerde ve response'larda toplam saniye sayısını ifade eden bir `float` olarak temsil edilir.
* Pydantic, bunu ayrıca bir "ISO 8601 time diff encoding" olarak temsil etmeye de izin verir, daha fazla bilgi için <ahref="https://docs.pydantic.dev/latest/concepts/serialization/#custom-serializers"class="external-link"target="_blank">dokümanlara bakın</a>.
* Pydantic, bunu ayrıca bir "ISO 8601 time diff encoding" olarak temsil etmeye de izin verir, [daha fazla bilgi için dokümanlara bakın](https://docs.pydantic.dev/latest/concepts/serialization/#custom-serializers).
* `frozenset`:
* request'lerde ve response'larda, `set` ile aynı şekilde ele alınır:
* request'lerde bir list okunur, tekrarlar kaldırılır ve `set`'e dönüştürülür.
@ -49,7 +49,7 @@ Kullanabileceğiniz ek veri tiplerinden bazıları şunlardır:
* `Decimal`:
* Standart Python `Decimal`.
* request'lerde ve response'larda `float` ile aynı şekilde işlenir.
* Geçerli tüm Pydantic veri tiplerini burada görebilirsiniz: <ahref="https://docs.pydantic.dev/latest/usage/types/types/"class="external-link"target="_blank">Pydantic data types</a>.
* Geçerli tüm Pydantic veri tiplerini burada görebilirsiniz: [Pydantic veri tipleri](https://docs.pydantic.dev/latest/usage/types/types/).
@ -12,7 +12,7 @@ Bu durum özellikle kullanıcı modellerinde sık görülür, çünkü:
Kullanıcının düz metin (plaintext) `password`'ünü asla saklamayın. Her zaman sonradan doğrulayabileceğiniz "güvenli bir hash" saklayın.
Eğer bilmiyorsanız, "password hash" nedir konusunu [güvenlik bölümlerinde](security/simple-oauth2.md#password-hashing){.internal-link target=_blank} öğreneceksiniz.
Eğer bilmiyorsanız, "password hash" nedir konusunu [güvenlik bölümlerinde](security/simple-oauth2.md#password-hashing) öğreneceksiniz.
///
@ -162,11 +162,11 @@ Bir response'u iki ya da daha fazla type'ın `Union`'ı olarak tanımlayabilirsi
OpenAPI'de bu `anyOf` ile tanımlanır.
Bunu yapmak için standart Python type hint'i olan <ahref="https://docs.python.org/3/library/typing.html#typing.Union"class="external-link"target="_blank">`typing.Union`</a>'ı kullanın:
Bunu yapmak için standart Python type hint'i olan [`typing.Union`](https://docs.python.org/3/library/typing.html#typing.Union)'ı kullanın:
/// note | Not
Bir <ahref="https://docs.pydantic.dev/latest/concepts/types/#unions"class="external-link"target="_blank">`Union`</a> tanımlarken en spesifik type'ı önce, daha az spesifik olanı sonra ekleyin. Aşağıdaki örnekte daha spesifik olan `PlaneItem`, `Union[PlaneItem, CarItem]` içinde `CarItem`'dan önce gelir.
Bir [`Union`](https://docs.pydantic.dev/latest/concepts/types/#unions) tanımlarken en spesifik type'ı önce, daha az spesifik olanı sonra ekleyin. Aşağıdaki örnekte daha spesifik olan `PlaneItem`, `Union[PlaneItem, CarItem]` içinde `CarItem`'dan önce gelir.
@ -68,17 +68,17 @@ Tarayıcınızı açıp <a href="http://127.0.0.1:8000" class="external-link" ta
### Etkileşimli API Dokümantasyonu { #interactive-api-docs }
Şimdi <ahref="http://127.0.0.1:8000/docs"class="external-link"target="_blank">http://127.0.0.1:8000/docs</a> adresine gidin.
Şimdi [http://127.0.0.1:8000/docs](http://127.0.0.1:8000/docs) adresine gidin.
Otomatik etkileşimli API dokümantasyonunu (<ahref="https://github.com/swagger-api/swagger-ui"class="external-link"target="_blank">Swagger UI</a> tarafından sağlanan) göreceksiniz:
Otomatik etkileşimli API dokümantasyonunu ([Swagger UI](https://github.com/swagger-api/swagger-ui) tarafından sağlanan) göreceksiniz:
### Alternatif API Dokümantasyonu { #alternative-api-docs }
Ve şimdi <ahref="http://127.0.0.1:8000/redoc"class="external-link"target="_blank">http://127.0.0.1:8000/redoc</a> adresine gidin.
Ve şimdi [http://127.0.0.1:8000/redoc](http://127.0.0.1:8000/redoc) adresine gidin.
Alternatif otomatik dokümantasyonu (<ahref="https://github.com/Rebilly/ReDoc"class="external-link"target="_blank">ReDoc</a> tarafından sağlanan) göreceksiniz:
Alternatif otomatik dokümantasyonu ([ReDoc](https://github.com/Rebilly/ReDoc) tarafından sağlanan) göreceksiniz:
@ -92,7 +92,7 @@ Alternatif otomatik dokümantasyonu ( <a href="https://github.com/Rebilly/ReDoc"
#### API "şeması" { #api-schema }
Bu durumda, <ahref="https://github.com/OAI/OpenAPI-Specification"class="external-link"target="_blank">OpenAPI</a>, API'nızın şemasını nasıl tanımlayacağınızı belirleyen bir şartnamedir.
Bu durumda, [OpenAPI](https://github.com/OAI/OpenAPI-Specification), API'nızın şemasını nasıl tanımlayacağınızı belirleyen bir şartnamedir.
Bu şema tanımı, API path'leriniz, alabilecekleri olası parametreler vb. şeyleri içerir.
@ -110,7 +110,7 @@ OpenAPI, API'nız için bir API şeması tanımlar. Ve bu şema, JSON veri şema
Ham OpenAPI şemasının nasıl göründüğünü merak ediyorsanız, FastAPI otomatik olarak tüm API'nızın açıklamalarını içeren bir JSON (şema) üretir.
Bunu doğrudan şuradan görebilirsiniz: <ahref="http://127.0.0.1:8000/openapi.json"class="external-link"target="_blank">http://127.0.0.1:8000/openapi.json</a>.
Bunu doğrudan şuradan görebilirsiniz: [http://127.0.0.1:8000/openapi.json](http://127.0.0.1:8000/openapi.json).
Şuna benzer bir şekilde başlayan bir JSON gösterecektir:
@ -143,9 +143,58 @@ Ve OpenAPI tabanlı düzinelerce alternatif vardır. **FastAPI** ile oluşturulm
Ayrıca, API'nızla iletişim kuran istemciler için otomatik olarak kod üretmekte de kullanabilirsiniz. Örneğin frontend, mobil veya IoT uygulamaları.
### `pyproject.toml` içinde uygulama `entrypoint`'ını yapılandırın { #configure-the-app-entrypoint-in-pyproject-toml }
Uygulamanızın nerede bulunduğunu `pyproject.toml` dosyasında şöyle yapılandırabilirsiniz:
```toml
[tool.fastapi]
entrypoint = "main:app"
```
Bu `entrypoint`, `fastapi` komutuna uygulamayı şu şekilde import etmesi gerektiğini söyler:
```python
from main import app
```
Kodunuz şöyle yapılandırılmışsa:
```
.
├── backend
│ ├── main.py
│ ├── __init__.py
```
O zaman `entrypoint`'i şöyle ayarlardınız:
```toml
[tool.fastapi]
entrypoint = "backend.main:app"
```
Bu da şuna eşdeğer olur:
```python
from backend.main import app
```
### Path ile `fastapi dev` { #fastapi-dev-with-path }
Dosya path'ini `fastapi dev` komutuna da verebilirsiniz; hangi FastAPI app objesini kullanacağını tahmin eder:
```console
$ fastapi dev main.py
```
Ancak `fastapi` komutunu her çağırdığınızda doğru path'i geçmeyi hatırlamanız gerekir.
Ayrıca, [VS Code Eklentisi](../editor-support.md) veya [FastAPI Cloud](https://fastapicloud.com) gibi başka araçlar da onu bulamayabilir; bu yüzden `pyproject.toml` içindeki `entrypoint`'i kullanmanız önerilir.
İsterseniz FastAPI uygulamanızı <ahref="https://fastapicloud.com"class="external-link"target="_blank">FastAPI Cloud</a>'a deploy edebilirsiniz; henüz katılmadıysanız gidip bekleme listesine yazılın. 🚀
İsterseniz FastAPI uygulamanızı [FastAPI Cloud](https://fastapicloud.com)'a deploy edebilirsiniz; henüz katılmadıysanız gidip bekleme listesine yazılın. 🚀
Zaten bir **FastAPI Cloud** hesabınız varsa (bekleme listesinden sizi davet ettiysek 😉), uygulamanızı tek komutla deploy edebilirsiniz.
@ -191,7 +240,7 @@ Bu kadar! Artık uygulamanıza o URL üzerinden erişebilirsiniz. ✨
`FastAPI`, doğrudan `Starlette`'ten miras alan bir class'tır.
<ahref="https://www.starlette.dev/"class="external-link"target="_blank">Starlette</a>'in tüm işlevselliğini `FastAPI` ile de kullanabilirsiniz.
[Starlette](https://www.starlette.dev/)'in tüm işlevselliğini `FastAPI` ile de kullanabilirsiniz.
///
@ -352,11 +401,11 @@ Otomatik olarak JSON'a dönüştürülecek (ORM'ler vb. dahil) başka birçok ne
### Adım 6: Deploy edin { #step-6-deploy-it }
Uygulamanızı tek komutla **<ahref="https://fastapicloud.com"class="external-link"target="_blank">FastAPI Cloud</a>**'a deploy edin: `fastapi deploy`. 🎉
Uygulamanızı tek komutla **[FastAPI Cloud](https://fastapicloud.com)**'a deploy edin: `fastapi deploy`. 🎉
#### FastAPI Cloud Hakkında { #about-fastapi-cloud }
**<ahref="https://fastapicloud.com"class="external-link"target="_blank">FastAPI Cloud</a>**, **FastAPI**'ın arkasındaki aynı yazar ve ekip tarafından geliştirilmiştir.
**[FastAPI Cloud](https://fastapicloud.com)**, **FastAPI**'ın arkasındaki aynı yazar ve ekip tarafından geliştirilmiştir.
Minimum eforla bir API'ı **oluşturma**, **deploy etme** ve **erişme** sürecini sadeleştirir.
<spanstyle="background-color:#009485"><fontcolor="#D3D7CF"> FastAPI </font></span> Starting development server 🚀
@ -62,7 +62,7 @@ Editörünüzde kullanmak FastAPI'nin avantajlarını gerçekten gösterir: ne k
İlk adım FastAPI'yi kurmaktır.
Bir [sanal ortam](../virtual-environments.md){.internal-link target=_blank} oluşturduğunuzdan emin olun, etkinleştirin ve ardından **FastAPI'yi kurun**:
Bir [sanal ortam](../virtual-environments.md) oluşturduğunuzdan emin olun, etkinleştirin ve ardından **FastAPI'yi kurun**:
`pip install "fastapi[standard]"` ile kurduğunuzda, bazı varsayılan opsiyonel standard bağımlılıklarla birlikte gelir. Bunlara `fastapi-cloud-cli` da dahildir; bu sayede <ahref="https://fastapicloud.com"class="external-link"target="_blank">FastAPI Cloud</a>'a deploy edebilirsiniz.
`pip install "fastapi[standard]"` ile kurduğunuzda, bazı varsayılan opsiyonel standard bağımlılıklarla birlikte gelir. Bunlara `fastapi-cloud-cli` da dahildir; bu sayede [FastAPI Cloud](https://fastapicloud.com)'a deploy edebilirsiniz.
Bu opsiyonel bağımlılıkları istemiyorsanız bunun yerine `pip install fastapi` kurabilirsiniz.
@ -84,6 +84,12 @@ Standard bağımlılıkları kurmak istiyor ama `fastapi-cloud-cli` olmasın diy
///
/// tip | İpucu
FastAPI'nin [VS Code için resmi bir eklentisi](https://marketplace.visualstudio.com/items?itemName=FastAPILabs.fastapi-vscode) (ve Cursor) vardır; path operation gezgini, path operation araması, testlerde CodeLens ile gezinme (testlerden tanıma atlama) ve FastAPI Cloud deploy ve logları gibi pek çok özelliği doğrudan editörünüzden sunar.
`yield` ile dependency'leriniz varsa, çıkış (exit) kodu middleware'den *sonra* çalışır.
Herhangi bir background task varsa ([Background Tasks](background-tasks.md){.internal-link target=_blank} bölümünde ele alınıyor, ileride göreceksiniz), bunlar tüm middleware'ler *tamamlandıktan sonra* çalışır.
Herhangi bir background task varsa ([Background Tasks](background-tasks.md) bölümünde ele alınıyor, ileride göreceksiniz), bunlar tüm middleware'ler *tamamlandıktan sonra* çalışır.
Özel (proprietary) header'lar <ahref="https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/Headers"class="external-link"target="_blank">`X-` prefix'i kullanılarak</a> eklenebilir, bunu aklınızda tutun.
Özel (proprietary) header'lar [`X-` prefix'i kullanılarak](https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/Headers) eklenebilir, bunu aklınızda tutun.
Ancak tarayıcıdaki bir client'ın görebilmesini istediğiniz özel header'larınız varsa, bunları CORS konfigürasyonlarınıza ([CORS (Cross-Origin Resource Sharing)](cors.md){.internal-link target=_blank}) eklemeniz gerekir. Bunun için, <ahref="https://www.starlette.dev/middleware/#corsmiddleware"class="external-link"target="_blank">Starlette'ın CORS dokümanlarında</a> belgelenen `expose_headers` parametresini kullanın.
Ancak tarayıcıdaki bir client'ın görebilmesini istediğiniz özel header'larınız varsa, bunları CORS konfigürasyonlarınıza ([CORS (Cross-Origin Resource Sharing)](cors.md)) eklemeniz gerekir. Bunun için, [Starlette'ın CORS dokümanlarında](https://www.starlette.dev/middleware/#corsmiddleware) belgelenen `expose_headers` parametresini kullanın.
///
@ -61,7 +61,7 @@ Ayrıca `response` üretildikten sonra, geri döndürmeden önce de kod çalış
/// tip | İpucu
Burada `time.time()` yerine <ahref="https://docs.python.org/3/library/time.html#time.perf_counter"class="external-link"target="_blank">`time.perf_counter()`</a> kullanıyoruz, çünkü bu kullanım senaryolarında daha hassas olabilir. 🤓
Burada [`time.perf_counter()`](https://docs.python.org/3/library/time.html#time.perf_counter) yerine `time.time()` kullanıyoruz, çünkü bu kullanım senaryolarında daha hassas olabilir. 🤓
///
@ -90,6 +90,6 @@ Bu stack davranışı, middleware'lerin öngörülebilir ve kontrol edilebilir b
## Diğer Middleware'ler { #other-middlewares }
Diğer middleware'ler hakkında daha fazlasını daha sonra [Advanced User Guide: Advanced Middleware](../advanced/middleware.md){.internal-link target=_blank} bölümünde okuyabilirsiniz.
Diğer middleware'ler hakkında daha fazlasını daha sonra [Advanced User Guide: Advanced Middleware](../advanced/middleware.md) bölümünde okuyabilirsiniz.
Bir sonraki bölümde, middleware ile <abbrtitle="Cross-Origin Resource Sharing - Çapraz Kaynak Paylaşımı">CORS</abbr>'un nasıl ele alınacağını göreceksiniz.
@ -58,7 +58,7 @@ Bir `summary` ve `description` ekleyebilirsiniz:
Açıklamalar genelde uzun olur ve birden fazla satıra yayılır; bu yüzden *path operation* açıklamasını, fonksiyonun içinde <dfntitle="dokümantasyon için kullanılan, fonksiyon içinde ilk ifade olarak yer alan (herhangi bir değişkene atanmayan) çok satırlı string">docstring</dfn> olarak tanımlayabilirsiniz; **FastAPI** de onu buradan okur.
Docstring içinde <ahref="https://en.wikipedia.org/wiki/Markdown"class="external-link"target="_blank">Markdown</a> yazabilirsiniz; doğru şekilde yorumlanır ve gösterilir (docstring girintisi dikkate alınarak).
Docstring içinde [Markdown](https://en.wikipedia.org/wiki/Markdown) yazabilirsiniz; doğru şekilde yorumlanır ve gösterilir (docstring girintisi dikkate alınarak).
Ancak şunu unutmayın: `Annotated` kullanırsanız bu problem olmaz; çünkü `Query()` veya `Path()` için fonksiyon parametresi default değerlerini kullanmıyorsunuz.
Namun şunu unutmayın: `Annotated` kullanırsanız bu problem olmaz; çünkü `Query()` veya `Path()` için fonksiyon parametresi default değerlerini kullanmıyorsunuz.
@ -81,7 +81,7 @@ Ancak şunu unutmayın: `Annotated` kullanırsanız bu problem olmaz; çünkü `
Fonksiyonun ilk parametresi olarak `*` geçin.
Python bu `*` ile bir şey yapmaz; ama bundan sonraki tüm parametrelerin keyword argument (anahtar-değer çiftleri) olarak çağrılması gerektiğini bilir; buna <abbrtitle="Kökeni: K-ey W-ord Arg-uments"><code>kwargs</code></abbr> da denir. Default değerleri olmasa bile.
Python bu `*` ile bir şey yapmaz; ama bundan sonraki tüm parametrelerin keyword argument (anahtar-değer çiftleri) olarak çağrılması gerektiğini bilir; buna <abbrtitle="Kökeni: K-ey W-ord Arg-uments - Anahtar Kelime Argümanları"><code>kwargs</code></abbr> da denir. Default değerleri olmasa bile.
Path parametresi `item_id`'nin değeri, fonksiyonunuza `item_id` argümanı olarak aktarılacaktır.
Yani, bu örneği çalıştırıp <ahref="http://127.0.0.1:8000/items/foo"class="external-link"target="_blank">http://127.0.0.1:8000/items/foo</a> adresine giderseniz, şöyle bir response görürsünüz:
Yani, bu örneği çalıştırıp [http://127.0.0.1:8000/items/foo](http://127.0.0.1:8000/items/foo) adresine giderseniz, şöyle bir response görürsünüz:
```JSON
{"item_id":"foo"}
@ -28,7 +28,7 @@ Bu sayede, fonksiyon içinde hata denetimi, kod tamamlama vb. konularda editör
## Veri <dfntitle="diğer adlarıyla: serileştirme, ayrıştırma, marshalling">dönüştürme</dfn> { #data-conversion }
Bu örneği çalıştırıp tarayıcınızda <ahref="http://127.0.0.1:8000/items/3"class="external-link"target="_blank">http://127.0.0.1:8000/items/3</a> adresini açarsanız, şöyle bir response görürsünüz:
Bu örneği çalıştırıp tarayıcınızda [http://127.0.0.1:8000/items/3](http://127.0.0.1:8000/items/3) adresini açarsanız, şöyle bir response görürsünüz:
```JSON
{"item_id":3}
@ -44,7 +44,7 @@ Yani, bu tip tanımıyla birlikte **FastAPI** size otomatik request "<dfn title=
## Veri Doğrulama { #data-validation }
Ancak tarayıcınızda <ahref="http://127.0.0.1:8000/items/foo"class="external-link"target="_blank">http://127.0.0.1:8000/items/foo</a> adresine giderseniz, şuna benzer güzel bir HTTP hatası görürsünüz:
Ancak tarayıcınızda [http://127.0.0.1:8000/items/foo](http://127.0.0.1:8000/items/foo) adresine giderseniz, şuna benzer güzel bir HTTP hatası görürsünüz:
```JSON
{
@ -64,7 +64,7 @@ Ancak tarayıcınızda <a href="http://127.0.0.1:8000/items/foo" class="external
çünkü path parametresi `item_id`, `int` olmayan `"foo"` değerine sahipti.
Aynı hata, şu örnekte olduğu gibi `int` yerine `float` verirseniz de ortaya çıkar: <ahref="http://127.0.0.1:8000/items/4.2"class="external-link"target="_blank">http://127.0.0.1:8000/items/4.2</a>
Aynı hata, şu örnekte olduğu gibi `int` yerine `float` verirseniz de ortaya çıkar: [http://127.0.0.1:8000/items/4.2](http://127.0.0.1:8000/items/4.2)
/// check | Ek bilgi
@ -78,7 +78,7 @@ Bu, API'ınızla etkileşime giren kodu geliştirirken ve debug ederken inanılm
## Dokümantasyon { #documentation }
Tarayıcınızı <ahref="http://127.0.0.1:8000/docs"class="external-link"target="_blank">http://127.0.0.1:8000/docs</a> adresinde açtığınızda, aşağıdaki gibi otomatik ve interaktif bir API dokümantasyonu görürsünüz:
Tarayıcınızı [http://127.0.0.1:8000/docs](http://127.0.0.1:8000/docs) adresinde açtığınızda, aşağıdaki gibi otomatik ve interaktif bir API dokümantasyonu görürsünüz:
<imgsrc="/img/tutorial/path-params/image01.png">
@ -92,9 +92,9 @@ Dikkat edin: path parametresi integer olarak tanımlanmıştır.
## Standartlara Dayalı Avantajlar, Alternatif Dokümantasyon { #standards-based-benefits-alternative-documentation }
Üretilen şema <ahref="https://github.com/OAI/OpenAPI-Specification/blob/master/versions/3.1.0.md"class="external-link"target="_blank">OpenAPI</a> standardından geldiği için birçok uyumlu araç vardır.
Üretilen şema [OpenAPI](https://github.com/OAI/OpenAPI-Specification/blob/master/versions/3.1.0.md) standardından geldiği için birçok uyumlu araç vardır.
Bu nedenle **FastAPI**'ın kendisi, <ahref="http://127.0.0.1:8000/redoc"class="external-link"target="_blank">http://127.0.0.1:8000/redoc</a> adresinden erişebileceğiniz alternatif bir API dokümantasyonu (ReDoc kullanarak) sağlar:
Bu nedenle **FastAPI**'ın kendisi, [http://127.0.0.1:8000/redoc](http://127.0.0.1:8000/redoc) adresinden erişebileceğiniz alternatif bir API dokümantasyonu (ReDoc kullanarak) sağlar:
<imgsrc="/img/tutorial/path-params/image02.png">
@ -102,7 +102,7 @@ Aynı şekilde, birçok uyumlu araç vardır. Birçok dil için kod üretme ara
## Pydantic { #pydantic }
Tüm veri doğrulamaları, arka planda <ahref="https://docs.pydantic.dev/"class="external-link"target="_blank">Pydantic</a> tarafından gerçekleştirilir; böylece onun tüm avantajlarından faydalanırsınız. Ve emin ellerde olduğunuzu bilirsiniz.
Tüm veri doğrulamaları, arka planda [Pydantic](https://docs.pydantic.dev/) tarafından gerçekleştirilir; böylece onun tüm avantajlarından faydalanırsınız. Ve emin ellerde olduğunuzu bilirsiniz.
Aynı tip tanımlarını `str`, `float`, `bool` ve daha birçok karmaşık veri tipiyle kullanabilirsiniz.
@ -130,7 +130,7 @@ Path önce eşleştiği için her zaman ilk olan kullanılır.
## Ön Tanımlı Değerler { #predefined-values }
Bir *path operation*'ınız *path parameter* alıyorsa ama olası geçerli *path parameter* değerlerinin önceden tanımlı olmasını istiyorsanız, standart bir Python <abbrtitle="Enumeration">`Enum`</abbr> kullanabilirsiniz.
Bir *path operation*'ınız *path parameter* alıyorsa ama olası geçerli *path parameter* değerlerinin önceden tanımlı olmasını istiyorsanız, standart bir Python <abbrtitle="Enumeration - Numaralandırma">`Enum`</abbr> kullanabilirsiniz.
### Bir `Enum` Sınıfı Oluşturalım { #create-an-enum-class }
Daha eski bir sürüm kullanıyorsanız `Annotated` kullanmaya çalışırken hata alırsınız.
`Annotated` kullanmadan önce FastAPI sürümünü en az 0.95.1’e yükseltmek için [FastAPI sürümünü yükseltin](../deployment/versions.md#upgrading-the-fastapi-versions){.internal-link target=_blank}.
`Annotated` kullanmadan önce FastAPI sürümünü en az 0.95.1’e yükseltmek için [FastAPI sürümünü yükseltin](../deployment/versions.md#upgrading-the-fastapi-versions).
[Python Types Intro](../python-types.md#type-hints-with-metadata-annotations){.internal-link target=_blank} içinde `Annotated` ile parametrelerinize metadata ekleyebileceğinizi söylemiştim, hatırlıyor musunuz?
[Python Tiplerine Giriş](../python-types.md#type-hints-with-metadata-annotations) içinde `Annotated` ile parametrelerinize metadata ekleyebileceğinizi söylemiştim, hatırlıyor musunuz?
Şimdi bunu FastAPI ile kullanmanın zamanı. 🚀
@ -158,7 +158,7 @@ Aynı fonksiyonu FastAPI olmadan **başka yerlerde** de **çağırabilirsiniz**
`Annotated` kullanmayıp bunun yerine **(eski) varsayılan değer stilini** kullanırsanız, o fonksiyonu FastAPI olmadan **başka yerlerde** çağırdığınızda doğru çalışması için argümanları geçmeniz gerektiğini **hatırlamak** zorunda kalırsınız; yoksa değerler beklediğinizden farklı olur (ör. `QueryInfo` veya benzeri). Üstelik editörünüz de şikayet etmez ve Python da fonksiyonu çalıştırırken şikayet etmez; ancak içerideki operasyonlar hata verince ortaya çıkar.
`Annotated` birden fazla metadata anotasyonu alabildiği için, artık aynı fonksiyonu <ahref="https://typer.tiangolo.com/"class="external-link"target="_blank">Typer</a> gibi başka araçlarla da kullanabilirsiniz. 🚀
`Annotated` birden fazla metadata anotasyonu alabildiği için, artık aynı fonksiyonu [Typer](https://typer.tiangolo.com/) gibi başka araçlarla da kullanabilirsiniz. 🚀
## Daha fazla doğrulama ekleyin { #add-more-validations }
@ -210,7 +210,7 @@ q: str
q: str | None = None
```
Acak biz artık `Query` ile tanımlıyoruz; örneğin şöyle:
Ancak biz artık `Query` ile tanımlıyoruz; örneğin şöyle:
Bu durumlarda, normal doğrulamadan sonra (ör. değerin `str` olduğunun doğrulanmasından sonra) uygulanacak bir **custom validator function** kullanabilirsiniz.
Bunu, `Annotated` içinde <ahref="https://docs.pydantic.dev/latest/concepts/validators/#field-after-validator"class="external-link"target="_blank">Pydantic’in `AfterValidator`</a>’ını kullanarak yapabilirsiniz.
Bunu, `Annotated` içinde [Pydantic’in `AfterValidator`](https://docs.pydantic.dev/latest/concepts/validators/#field-after-validator)’ını kullanarak yapabilirsiniz.
/// tip | İpucu
Pydantic’te <ahref="https://docs.pydantic.dev/latest/concepts/validators/#field-before-validator"class="external-link"target="_blank">`BeforeValidator`</a> ve başka validator’lar da vardır. 🤓
Pydantic’te [`BeforeValidator`](https://docs.pydantic.dev/latest/concepts/validators/#field-before-validator) ve başka validator’lar da vardır. 🤓
Upload edilen dosyaları alabilmek için önce <ahref="https://github.com/Kludex/python-multipart"class="external-link"target="_blank">`python-multipart`</a> yükleyin.
Upload edilen dosyaları alabilmek için önce [`python-multipart`](https://github.com/Kludex/python-multipart) yükleyin.
Bir [virtual environment](../virtual-environments.md){.internal-link target=_blank} oluşturduğunuzdan, aktive ettiğinizden ve ardından paketi yüklediğinizden emin olun. Örneğin:
Bir [virtual environment](../virtual-environments.md) oluşturduğunuzdan, aktive ettiğinizden ve ardından paketi yüklediğinizden emin olun. Örneğin:
```console
$ pip install python-multipart
@ -63,8 +63,8 @@ Tipi `UploadFile` olan bir dosya parametresi tanımlayın:
* Belirli bir maksimum boyuta kadar bellekte tutulan, bu limiti aşınca diske yazılan bir dosya.
* Bu sayede görüntüler, videolar, büyük binary’ler vb. gibi büyük dosyalarda tüm belleği tüketmeden iyi çalışır.
* Upload edilen dosyadan metadata alabilirsiniz.
* <ahref="https://docs.python.org/3/glossary.html#term-file-like-object"class="external-link"target="_blank">file-like</a> bir `async` arayüze sahiptir.
* <ahref="https://docs.python.org/3/library/tempfile.html#tempfile.SpooledTemporaryFile"class="external-link"target="_blank">`SpooledTemporaryFile`</a> nesnesini dışa açar; bunu, file-like nesne bekleyen diğer library’lere doğrudan geçebilirsiniz.
* [file-like](https://docs.python.org/3/glossary.html#term-file-like-object) bir `async` arayüze sahiptir.
* [`SpooledTemporaryFile`](https://docs.python.org/3/library/tempfile.html#tempfile.SpooledTemporaryFile) nesnesini dışa açar; bunu, file-like nesne bekleyen diğer library’lere doğrudan geçebilirsiniz.
### `UploadFile` { #uploadfile }
@ -72,7 +72,7 @@ Tipi `UploadFile` olan bir dosya parametresi tanımlayın:
* `filename`: Upload edilen orijinal dosya adını içeren bir `str` (örn. `myimage.jpg`).
* `content_type`: Content type’ı (MIME type / media type) içeren bir `str` (örn. `image/jpeg`).
* `file`: Bir <ahref="https://docs.python.org/3/library/tempfile.html#tempfile.SpooledTemporaryFile"class="external-link"target="_blank">`SpooledTemporaryFile`</a> (bir <ahref="https://docs.python.org/3/glossary.html#term-file-like-object"class="external-link"target="_blank">file-like</a> nesne). Bu, "file-like" nesne bekleyen diğer fonksiyonlara veya library’lere doğrudan verebileceğiniz gerçek Python file nesnesidir.
* `file`: Bir [`SpooledTemporaryFile`](https://docs.python.org/3/library/tempfile.html#tempfile.SpooledTemporaryFile) (bir [file-like](https://docs.python.org/3/glossary.html#term-file-like-object) nesne). Bu, "file-like" nesne bekleyen diğer fonksiyonlara veya library’lere doğrudan verebileceğiniz gerçek Python file nesnesidir.
`UploadFile` şu `async` method’lara sahiptir. Bunların hepsi altta ilgili dosya method’larını çağırır (dahili `SpooledTemporaryFile` kullanarak).
@ -121,7 +121,7 @@ Formlardan gelen veri, dosya içermiyorsa normalde "media type" olarak `applicat
Ancak form dosya içeriyorsa `multipart/form-data` olarak encode edilir. `File` kullanırsanız, **FastAPI** dosyaları body’nin doğru kısmından alması gerektiğini bilir.
Bu encoding’ler ve form alanları hakkında daha fazla okumak isterseniz <ahref="https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/Methods/POST"class="external-link"target="_blank"><abbrtitle="Mozilla Developer Network - Mozilla Geliştirici Ağı">MDN</abbr> web dokümanlarındaki <code>POST</code></a> sayfasına bakın.
Bu encoding’ler ve form alanları hakkında daha fazla okumak isterseniz [<abbr title="Mozilla Developer Network - Mozilla Geliştirici Ağı">MDN</abbr> web dokümanlarındaki `POST`](https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/Methods/POST) sayfasına bakın.
@ -4,9 +4,9 @@ FastAPI'de **form field**'larını tanımlamak için **Pydantic model**'lerini k
/// info | Bilgi
Form'ları kullanmak için önce <ahref="https://github.com/Kludex/python-multipart"class="external-link"target="_blank">`python-multipart`</a>'ı yükleyin.
Form'ları kullanmak için önce [`python-multipart`](https://github.com/Kludex/python-multipart)'ı yükleyin.
Bir [virtual environment](../virtual-environments.md){.internal-link target=_blank} oluşturduğunuzdan, onu etkinleştirdiğinizden ve ardından paketi kurduğunuzdan emin olun. Örneğin:
Bir [virtual environment](../virtual-environments.md) oluşturduğunuzdan, onu etkinleştirdiğinizden ve ardından paketi kurduğunuzdan emin olun. Örneğin:
# Request Forms ve Files { #request-forms-and-files }
# Request Formları ve Dosyalar { #request-forms-and-files }
`File` ve `Form` kullanarak aynı anda hem dosyaları hem de form alanlarını tanımlayabilirsiniz.
/// info | Bilgi
Yüklenen dosyaları ve/veya form verisini almak için önce <ahref="https://github.com/Kludex/python-multipart"class="external-link"target="_blank">`python-multipart`</a> paketini kurun.
Yüklenen dosyaları ve/veya form verisini almak için önce [`python-multipart`](https://github.com/Kludex/python-multipart) paketini kurun.
Bir [virtual environment](../virtual-environments.md){.internal-link target=_blank} oluşturduğunuzdan, onu aktive ettiğinizden ve ardından paketi kurduğunuzdan emin olun, örneğin:
Bir [sanal ortam](../virtual-environments.md) oluşturduğunuzdan, onu aktive ettiğinizden ve ardından paketi kurduğunuzdan emin olun, örneğin:
@ -4,9 +4,9 @@ JSON yerine form alanlarını almanız gerektiğinde `Form` kullanabilirsiniz.
/// info | Bilgi
Formları kullanmak için önce <ahref="https://github.com/Kludex/python-multipart"class="external-link"target="_blank">`python-multipart`</a> paketini kurun.
Formları kullanmak için önce [`python-multipart`](https://github.com/Kludex/python-multipart) paketini kurun.
Bir [virtual environment](../virtual-environments.md){.internal-link target=_blank} oluşturduğunuzdan, onu etkinleştirdiğinizden emin olun ve ardından örneğin şöyle kurun:
Bir [virtual environment](../virtual-environments.md) oluşturduğunuzdan, onu etkinleştirdiğinizden emin olun ve ardından örneğin şöyle kurun:
```console
$ pip install python-multipart
@ -56,7 +56,7 @@ Formlardan gelen veri normalde "media type" `application/x-www-form-urlencoded`
Ancak form dosyalar içerdiğinde `multipart/form-data` olarak encode edilir. Dosyaları ele almayı bir sonraki bölümde okuyacaksınız.
Bu encoding'ler ve form alanları hakkında daha fazla okumak isterseniz, <ahref="https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/Methods/POST"class="external-link"target="_blank"><abbrtitle="Mozilla Developer Network - Mozilla Geliştirici Ağı">MDN</abbr> web docs for <code>POST</code></a> sayfasına gidin.
Bu encoding'ler ve form alanları hakkında daha fazla okumak isterseniz, [<abbr title="Mozilla Developer Network - Mozilla Geliştirici Ağı">MDN</abbr> `POST` için web dokümanları](https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/Methods/POST) sayfasına gidin.
@ -13,6 +13,7 @@ FastAPI bu dönüş tipini şunlar için kullanır:
* OpenAPI’deki *path operation* içine response için bir **JSON Schema** eklemek.
* Bu, **otomatik dokümantasyon** tarafından kullanılır.
* Ayrıca otomatik client code generation araçları tarafından da kullanılır.
* Dönen veriyi Pydantic kullanarak JSON’a **serileştirmek**; Pydantic **Rust** ile yazıldığı için **çok daha hızlıdır**.
Ama en önemlisi:
@ -73,9 +74,9 @@ Burada `UserIn` adında bir model declare ediyoruz; bu model plaintext bir passw
/// info | Bilgi
`EmailStr` kullanmak için önce <ahref="https://github.com/JoshData/python-email-validator"class="external-link"target="_blank">`email-validator`</a> paketini kurun.
`EmailStr` kullanmak için önce [`email-validator`](https://github.com/JoshData/python-email-validator) paketini kurun.
Bir [virtual environment](../virtual-environments.md){.internal-link target=_blank} oluşturduğunuzdan, onu aktive ettiğinizden emin olun ve ardından örneğin şöyle kurun:
Bir [virtual environment](../virtual-environments.md) oluşturduğunuzdan, onu aktive ettiğinizden emin olun ve ardından örneğin şöyle kurun:
```console
$ pip install email-validator
@ -97,7 +98,7 @@ Artık bir browser password ile user oluşturduğunda, API response içinde ayn
Bu örnekte sorun olmayabilir; çünkü password’ü gönderen kullanıcı zaten aynı kişi.
Namun ancak aynı modeli başka bir *path operation* için kullanırsak, kullanıcının password’lerini her client’a gönderiyor olabiliriz.
Ancak aynı modeli başka bir *path operation* için kullanırsak, kullanıcının password’lerini her client’a gönderiyor olabiliriz.
/// danger
@ -181,7 +182,7 @@ Bazı durumlarda Pydantic field olarak geçerli olmayan bir şey döndürebilir
### Doğrudan Response Döndürmek { #return-a-response-directly }
En yaygın durum, [ileri seviye dokümanlarda daha sonra anlatıldığı gibi doğrudan bir Response döndürmektir](../advanced/response-directly.md){.internal-link target=_blank}.
En yaygın durum, [ileri seviye dokümanlarda daha sonra anlatıldığı gibi doğrudan bir Response döndürmektir](../advanced/response-directly.md).
@ -257,7 +258,7 @@ Ayrıca şunları da kullanabilirsiniz:
* `response_model_exclude_defaults=True`
* `response_model_exclude_none=True`
Bunlar, `exclude_defaults` ve `exclude_none` için <ahref="https://docs.pydantic.dev/1.10/usage/exporting_models/#modeldict"class="external-link"target="_blank">Pydantic dokümanlarında</a> anlatıldığı gibidir.
Bunlar, `exclude_defaults` ve `exclude_none` için [Pydantic dokümanlarında](https://docs.pydantic.dev/1.10/usage/exporting_models/#modeldict) anlatıldığı gibidir.
@ -20,7 +20,7 @@ Bir response model tanımlayabildiğiniz gibi, herhangi bir *path operation* iç
/// info | Bilgi
Alternatif olarak `status_code`, Python'un <ahref="https://docs.python.org/3/library/http.html#http.HTTPStatus"class="external-link"target="_blank">`http.HTTPStatus`</a>'ı gibi bir `IntEnum` da alabilir.
Alternatif olarak `status_code`, Python'un [`http.HTTPStatus`](https://docs.python.org/3/library/http.html#http.HTTPStatus)'ı gibi bir `IntEnum` da alabilir.
///
@ -66,7 +66,7 @@ Kısaca:
/// tip | İpucu
Her bir status code hakkında daha fazla bilgi almak ve hangi kodun ne için kullanıldığını görmek için <ahref="https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/Status"class="external-link"target="_blank"><abbrtitle="Mozilla Developer Network - Mozilla Geliştirici Ağı">MDN</abbr> dokümantasyonu: HTTP status code'lar hakkında</a> göz atın.
Her bir status code hakkında daha fazla bilgi almak ve hangi kodun ne için kullanıldığını görmek için [<abbr title="Mozilla Developer Network - Mozilla Geliştirici Ağı">MDN</abbr> dokümantasyonu: HTTP status code'lar hakkında](https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTTP/Status)'na göz atın.
///
@ -98,4 +98,4 @@ Bunlar sadece kolaylık sağlar; aynı sayıyı taşırlar. Ancak bu şekilde ed
Daha sonra, [İleri Düzey Kullanıcı Kılavuzu](../advanced/response-change-status-code.md){.internal-link target=_blank} içinde, burada tanımladığınız varsayılanın dışında farklı bir status code nasıl döndüreceğinizi göreceksiniz.
Daha sonra, [İleri Düzey Kullanıcı Kılavuzu](../advanced/response-change-status-code.md) içinde, burada tanımladığınız varsayılanın dışında farklı bir status code nasıl döndüreceğinizi göreceksiniz.
@ -12,7 +12,7 @@ Oluşturulan JSON Schema’ya eklenecek şekilde bir Pydantic model için `examp
Bu ek bilgi, o modelin çıktı **JSON Schema**’sına olduğu gibi eklenir ve API dokümanlarında kullanılır.
<ahref="https://docs.pydantic.dev/latest/api/config/"class="external-link"target="_blank">Pydantic dokümanları: Configuration</a> bölümünde anlatıldığı gibi, bir `dict` alan `model_config` niteliğini kullanabilirsiniz.
[Pydantic dokümanları: Configuration](https://docs.pydantic.dev/latest/api/config/) bölümünde anlatıldığı gibi, bir `dict` alan `model_config` niteliğini kullanabilirsiniz.
Üretilen JSON Schema’da görünmesini istediğiniz (ör. `examples` dahil) her türlü ek veriyi içeren bir `dict` ile `"json_schema_extra"` ayarlayabilirsiniz.
@ -145,12 +145,12 @@ JSON Schema’da `examples` yoktu; bu yüzden OpenAPI, değiştirilmiş sürüm
OpenAPI ayrıca spesifikasyonun diğer bölümlerine de `example` ve `examples` alanlarını ekledi:
* <ahref="https://github.com/OAI/OpenAPI-Specification/blob/main/versions/3.1.0.md#parameter-object"class="external-link"target="_blank">`Parameter Object` (spesifikasyonda)</a> — FastAPI’de şunlar tarafından kullanılıyordu:
* [`Parameter Object` (spesifikasyonda)](https://github.com/OAI/OpenAPI-Specification/blob/main/versions/3.1.0.md#parameter-object) — FastAPI’de şunlar tarafından kullanılıyordu:
* `Path()`
* `Query()`
* `Header()`
* `Cookie()`
* <ahref="https://github.com/OAI/OpenAPI-Specification/blob/main/versions/3.1.0.md#media-type-object"class="external-link"target="_blank">`Request Body Object`; `content` alanında, `Media Type Object` üzerinde (spesifikasyonda)</a> — FastAPI’de şunlar tarafından kullanılıyordu:
* [`Request Body Object`; `content` alanında, `Media Type Object` üzerinde (spesifikasyonda)](https://github.com/OAI/OpenAPI-Specification/blob/main/versions/3.1.0.md#media-type-object) — FastAPI’de şunlar tarafından kullanılıyordu:
* `Body()`
* `File()`
* `Form()`
@ -163,7 +163,7 @@ Bu eski OpenAPI’ye özel `examples` parametresi, FastAPI `0.103.0` sürümünd
### JSON Schema’nın `examples` alanı { #json-schemas-examples-field }
Sonrasında JSON Schema, spesifikasyonun yeni bir sürümüne <ahref="https://json-schema.org/draft/2019-09/json-schema-validation.html#rfc.section.9.5"class="external-link"target="_blank">`examples`</a> alanını ekledi.
Sonrasında JSON Schema, spesifikasyonun yeni bir sürümüne [`examples`](https://json-schema.org/draft/2019-09/json-schema-validation.html#rfc.section.9.5) alanını ekledi.
Ardından yeni OpenAPI 3.1.0, bu yeni `examples` alanını içeren en güncel sürümü (JSON Schema 2020-12) temel aldı.
<ahref="https://github.com/Kludex/python-multipart"class="external-link"target="_blank">`python-multipart`</a> paketi, `pip install "fastapi[standard]"` komutunu çalıştırdığınızda **FastAPI** ile birlikte otomatik olarak kurulur.
The [`python-multipart`](https://github.com/Kludex/python-multipart) paketi, `pip install "fastapi[standard]"` komutunu çalıştırdığınızda **FastAPI** ile birlikte otomatik olarak kurulur.
Ancak `pip install fastapi` komutunu kullanırsanız, `python-multipart` paketi varsayılan olarak dahil edilmez.
Elle kurmak için bir [virtual environment](../../virtual-environments.md){.internal-link target=_blank} oluşturduğunuzdan, onu aktive ettiğinizden emin olun ve ardından şununla kurun:
Elle kurmak için bir [virtual environment](../../virtual-environments.md) oluşturduğunuzdan, onu aktive ettiğinizden emin olun ve ardından şununla kurun:
```console
$ pip install python-multipart
@ -45,7 +45,7 @@ Bunun nedeni, **OAuth2**’nin `username` ve `password` göndermek için "form d
<divclass="termy">
```console
$ fastapi dev main.py
$ fastapi dev
<spanstyle="color: green;">INFO</span>: Uvicorn running on http://127.0.0.1:8000 (Press CTRL+C to quit)
@ -140,7 +140,7 @@ Burada `tokenUrl="token"`, henüz oluşturmadığımız göreli bir URL olan `to
Göreli URL kullandığımız için, API’niz `https://example.com/` adresinde olsaydı `https://example.com/token` anlamına gelirdi. Ama API’niz `https://example.com/api/v1/` adresinde olsaydı, bu kez `https://example.com/api/v1/token` anlamına gelirdi.
Göreli URL kullanmak, [Behind a Proxy](../../advanced/behind-a-proxy.md){.internal-link target=_blank} gibi daha ileri kullanım senaryolarında bile uygulamanızın çalışmaya devam etmesini garanti etmek açısından önemlidir.
Göreli URL kullanmak, [Behind a Proxy](../../advanced/behind-a-proxy.md) gibi daha ileri kullanım senaryolarında bile uygulamanızın çalışmaya devam etmesini garanti etmek açısından önemlidir.
# Password ile OAuth2 (ve hashing), JWT token'ları ile Bearer { #oauth2-with-password-and-hashing-bearer-with-jwt-tokens }
Artık tüm security flow elimizde olduğuna göre, uygulamayı gerçekten güvenli hâle getirelim: <abbrtitle="JSON Web Tokens">JWT</abbr> token'ları ve güvenli password hashing kullanacağız.
Artık tüm security flow elimizde olduğuna göre, uygulamayı gerçekten güvenli hâle getirelim: <abbrtitle="JSON Web Token'lar">JWT</abbr> token'ları ve güvenli password hashing kullanacağız.
Bu kodu uygulamanızda gerçekten kullanabilirsiniz; password hash'lerini veritabanınıza kaydedebilirsiniz, vb.
@ -24,13 +24,13 @@ Bu şekilde, örneğin 1 haftalık süre sonu (expiration) olan bir token oluşt
Bir hafta sonra token'ın süresi dolar; kullanıcı yetkilendirilmez ve yeni bir token almak için tekrar giriş yapmak zorunda kalır. Ayrıca kullanıcı (veya üçüncü bir taraf) token'ı değiştirip süre sonunu farklı göstermek isterse bunu tespit edebilirsiniz; çünkü imzalar eşleşmez.
JWT token'larıyla oynayıp nasıl çalıştıklarını görmek isterseniz <ahref="https://jwt.io/"class="external-link"target="_blank">https://jwt.io</a> adresine bakın.
JWT token'larıyla oynayıp nasıl çalıştıklarını görmek isterseniz [https://jwt.io](https://jwt.io/) adresine bakın.
## `PyJWT` Kurulumu { #install-pyjwt }
Python'da JWT token'larını üretmek ve doğrulamak için `PyJWT` kurmamız gerekiyor.
Bir [virtual environment](../../virtual-environments.md){.internal-link target=_blank} oluşturduğunuzdan emin olun, aktif edin ve ardından `pyjwt` kurun:
Bir [sanal ortam](../../virtual-environments.md) oluşturduğunuzdan emin olun, aktif edin ve ardından `pyjwt` kurun:
<divclass="termy">
@ -46,7 +46,7 @@ $ pip install pyjwt
RSA veya ECDSA gibi dijital imza algoritmaları kullanmayı planlıyorsanız, `pyjwt[crypto]` bağımlılığı olan `cryptography` kütüphanesini kurmalısınız.
Daha fazla bilgi için <ahref="https://pyjwt.readthedocs.io/en/latest/installation.html"class="external-link"target="_blank">PyJWT Installation docs</a> sayfasını okuyabilirsiniz.
Daha fazla bilgi için [PyJWT Kurulum dokümantasyonu](https://pyjwt.readthedocs.io/en/latest/installation.html) sayfasını okuyabilirsiniz.
///
@ -72,7 +72,7 @@ Birçok güvenli hashing algoritmasını ve bunlarla çalışmak için yardımc
Önerilen algoritma "Argon2"dir.
Bir [virtual environment](../../virtual-environments.md){.internal-link target=_blank} oluşturduğunuzdan emin olun, aktif edin ve sonra Argon2 ile birlikte pwdlib'i kurun:
Bir [sanal ortam](../../virtual-environments.md) oluşturduğunuzdan emin olun, aktif edin ve sonra Argon2 ile birlikte pwdlib'i kurun:
<divclass="termy">
@ -200,7 +200,7 @@ Unutmamanız gereken önemli nokta şudur: `sub` anahtarı, tüm uygulama geneli
## Kontrol Edelim { #check-it }
Server'ı çalıştırın ve docs'a gidin: <ahref="http://127.0.0.1:8000/docs"class="external-link"target="_blank">http://127.0.0.1:8000/docs</a>.
Server'ı çalıştırın ve docs'a gidin: [http://127.0.0.1:8000/docs](http://127.0.0.1:8000/docs).
**FastAPI**, SQL (ilişkisel) bir veritabanı kullanmanızı zorunlu kılmaz. Ancak isterseniz **istediğiniz herhangi bir veritabanını** kullanabilirsiniz.
Burada <ahref="https://sqlmodel.tiangolo.com/"class="external-link"target="_blank">SQLModel</a> kullanarak bir örnek göreceğiz.
Burada [SQLModel](https://sqlmodel.tiangolo.com/) kullanarak bir örnek göreceğiz.
**SQLModel**, <ahref="https://www.sqlalchemy.org/"class="external-link"target="_blank">SQLAlchemy</a> ve Pydantic’in üzerine inşa edilmiştir. **FastAPI**’nin yazarı tarafından, **SQL veritabanları** kullanması gereken FastAPI uygulamalarıyla mükemmel uyum sağlaması için geliştirilmiştir.
**SQLModel**, [SQLAlchemy](https://www.sqlalchemy.org/) ve Pydantic’in üzerine inşa edilmiştir. **FastAPI**’nin yazarı tarafından, **SQL veritabanları** kullanması gereken FastAPI uygulamalarıyla mükemmel uyum sağlaması için geliştirilmiştir.
/// tip | İpucu
@ -26,15 +26,15 @@ Daha sonra, production uygulamanız için **PostgreSQL** gibi bir veritabanı su
/// tip | İpucu
Frontend ve daha fazla araçla birlikte **FastAPI** + **PostgreSQL** içeren resmi bir proje oluşturucu (project generator) var: <ahref="https://github.com/fastapi/full-stack-fastapi-template"class="external-link"target="_blank">https://github.com/fastapi/full-stack-fastapi-template</a>
Frontend ve daha fazla araçla birlikte **FastAPI** + **PostgreSQL** içeren resmi bir proje oluşturucu (project generator) var: [https://github.com/fastapi/full-stack-fastapi-template](https://github.com/fastapi/full-stack-fastapi-template)
///
Bu çok basit ve kısa bir eğitimdir. Veritabanları genelinde, SQL hakkında veya daha ileri özellikler hakkında öğrenmek isterseniz <ahref="https://sqlmodel.tiangolo.com/"class="external-link"target="_blank">SQLModel dokümantasyonuna</a> gidin.
Bu çok basit ve kısa bir eğitimdir. Veritabanları genelinde, SQL hakkında veya daha ileri özellikler hakkında öğrenmek isterseniz [SQLModel dokümantasyonuna](https://sqlmodel.tiangolo.com/) gidin.
## `SQLModel` Kurulumu { #install-sqlmodel }
Önce [virtual environment](../virtual-environments.md){.internal-link target=_blank} oluşturduğunuzdan emin olun, aktive edin ve ardından `sqlmodel`’i yükleyin:
Önce [virtual environment](../virtual-environments.md) oluşturduğunuzdan emin olun, aktive edin ve ardından `sqlmodel`’i yükleyin:
<divclass="termy">
@ -65,7 +65,7 @@ Birkaç fark var:
* `Field(primary_key=True)`, SQLModel’e `id`’nin SQL veritabanındaki **primary key** olduğunu söyler (SQL primary key’leri hakkında daha fazlasını SQLModel dokümantasyonunda öğrenebilirsiniz).
**Not:** primary key alanı için `int | None` kullanıyoruz; böylece Python kodunda *`id` olmadan bir nesne oluşturabiliriz* (`id=None`) ve veritabanının *kaydederken bunu üreteceğini* varsayarız. SQLModel, veritabanının `id` sağlayacağını anlar ve *veritabanı şemasında sütunu null olamayan bir `INTEGER`* olarak tanımlar. Detaylar için <ahref="https://sqlmodel.tiangolo.com/tutorial/create-db-and-table/#primary-key-id"class="external-link"target="_blank">primary key’ler hakkında SQLModel dokümantasyonuna</a> bakın.
**Not:** primary key alanı için `int | None` kullanıyoruz; böylece Python kodunda *`id` olmadan bir nesne oluşturabiliriz* (`id=None`) ve veritabanının *kaydederken bunu üreteceğini* varsayarız. SQLModel, veritabanının `id` sağlayacağını anlar ve *veritabanı şemasında sütunu null olamayan bir `INTEGER`* olarak tanımlar. Detaylar için [primary key’ler hakkında SQLModel dokümantasyonuna](https://sqlmodel.tiangolo.com/tutorial/create-db-and-table/#primary-key-id) bakın.
* `Field(index=True)`, SQLModel’e bu sütun için bir **SQL index** oluşturmasını söyler; bu da bu sütuna göre filtrelenmiş verileri okurken veritabanında daha hızlı arama yapılmasını sağlar.
@ -111,7 +111,7 @@ Production’da büyük ihtimalle uygulamayı başlatmadan önce çalışan bir
/// tip | İpucu
SQLModel, Alembic’i saran migration araçlarına sahip olacak; ancak şimdilik <ahref="https://alembic.sqlalchemy.org/en/latest/"class="external-link"target="_blank">Alembic</a>’i doğrudan kullanabilirsiniz.
SQLModel, Alembic’i saran migration araçlarına sahip olacak; ancak şimdilik [Alembic](https://alembic.sqlalchemy.org/en/latest/)’i doğrudan kullanabilirsiniz.
<spanstyle="color: green;">INFO</span>: Uvicorn running on http://127.0.0.1:8000 (Press CTRL+C to quit)
```
@ -337,7 +337,7 @@ Uygulamayı tekrar çalıştırabilirsiniz:
<divclass="termy">
```console
$ fastapi dev main.py
$ fastapi dev
<spanstyle="color: green;">INFO</span>: Uvicorn running on http://127.0.0.1:8000 (Press CTRL+C to quit)
```
@ -352,6 +352,6 @@ $ fastapi dev main.py
## Özet { #recap }
Bir SQL veritabanıyla etkileşim kurmak için <ahref="https://sqlmodel.tiangolo.com/"class="external-link"target="_blank">**SQLModel**</a> kullanabilir ve *data model* ile *table model* yaklaşımıyla kodu sadeleştirebilirsiniz.
Bir SQL veritabanıyla etkileşim kurmak için [**SQLModel**](https://sqlmodel.tiangolo.com/) kullanabilir ve *data model* ile *table model* yaklaşımıyla kodu sadeleştirebilirsiniz.
**SQLModel** dokümantasyonunda çok daha fazlasını öğrenebilirsiniz; **FastAPI** ile SQLModel kullanımı için daha uzun bir mini <ahref="https://sqlmodel.tiangolo.com/tutorial/fastapi/"class="external-link"target="_blank">tutorial</a> da bulunuyor. 🚀
**SQLModel** dokümantasyonunda çok daha fazlasını öğrenebilirsiniz; **FastAPI** ile SQLModel kullanımı için daha uzun bir mini [tutorial](https://sqlmodel.tiangolo.com/tutorial/fastapi/) da bulunuyor. 🚀
Bu, bir `APIRouter` kullanmaktan farklıdır; çünkü mount edilen uygulama tamamen bağımsızdır. Ana uygulamanızın OpenAPI ve docs'ları, mount edilen uygulamadan hiçbir şey içermez, vb.
Bununla ilgili daha fazla bilgiyi [Gelişmiş Kullanıcı Kılavuzu](../advanced/index.md){.internal-link target=_blank} içinde okuyabilirsiniz.
Bununla ilgili daha fazla bilgiyi [Gelişmiş Kullanıcı Kılavuzu](../advanced/index.md) içinde okuyabilirsiniz.
## Detaylar { #details }
@ -37,4 +37,4 @@ Bu parametrelerin hepsi "`static`" ile aynı olmak zorunda değildir; kendi uygu
## Daha Fazla Bilgi { #more-info }
Daha fazla detay ve seçenek için <ahref="https://www.starlette.dev/staticfiles/"class="external-link"target="_blank">Starlette'in Statik Dosyalar hakkındaki dokümanlarını</a> inceleyin.
Daha fazla detay ve seçenek için [Starlette'in Statik Dosyalar hakkındaki dokümanlarını](https://www.starlette.dev/staticfiles/) inceleyin.
<ahref="https://www.starlette.dev/testclient/"class="external-link"target="_blank">Starlette</a> sayesinde **FastAPI** uygulamalarını test etmek kolay ve keyiflidir.
[Starlette](https://www.starlette.dev/testclient/) sayesinde **FastAPI** uygulamalarını test etmek kolay ve keyiflidir.
Temelde <ahref="https://www.python-httpx.org"class="external-link"target="_blank">HTTPX</a> üzerine kuruludur; HTTPX de Requests’i temel alarak tasarlandığı için oldukça tanıdık ve sezgiseldir.
Temelde [HTTPX](https://www.python-httpx.org) üzerine kuruludur; HTTPX de Requests’i temel alarak tasarlandığı için oldukça tanıdık ve sezgiseldir.
Bununla birlikte **FastAPI** ile <ahref="https://docs.pytest.org/"class="external-link"target="_blank">pytest</a>'i doğrudan kullanabilirsiniz.
Bununla birlikte **FastAPI** ile [pytest](https://docs.pytest.org/)'i doğrudan kullanabilirsiniz.
## `TestClient` Kullanımı { #using-testclient }
/// info | Bilgi
`TestClient` kullanmak için önce <ahref="https://www.python-httpx.org"class="external-link"target="_blank">`httpx`</a>'i kurun.
`TestClient` kullanmak için önce [`httpx`](https://www.python-httpx.org)'i kurun.
Bir [Sanal Ortam](../virtual-environments.md){.internal-link target=_blank} oluşturduğunuzdan, onu aktifleştirdiğinizden ve sonra kurulumu yaptığınızdan emin olun; örneğin:
Bir [Sanal Ortam](../virtual-environments.md) oluşturduğunuzdan, onu aktifleştirdiğinizden ve sonra kurulumu yaptığınızdan emin olun; örneğin:
```console
$ pip install httpx
@ -52,7 +52,7 @@ Bu sayede `pytest`'i ek bir karmaşıklık olmadan doğrudan kullanabilirsiniz.
/// tip | İpucu
FastAPI uygulamanıza request göndermenin dışında testlerinizde `async` fonksiyonlar çağırmak istiyorsanız (örn. asenkron veritabanı fonksiyonları), ileri seviye bölümdeki [Asenkron Testler](../advanced/async-tests.md){.internal-link target=_blank} dokümanına göz atın.
FastAPI uygulamanıza request göndermenin dışında testlerinizde `async` fonksiyonlar çağırmak istiyorsanız (örn. asenkron veritabanı fonksiyonları), ileri seviye bölümdeki [Asenkron Testler](../advanced/async-tests.md) dokümanına göz atın.
///
@ -64,7 +64,7 @@ Ayrıca **FastAPI** uygulamanız birden fazla dosya/modül vb. ile de oluşturul
### **FastAPI** Uygulama Dosyası { #fastapi-app-file }
[Daha Büyük Uygulamalar](bigger-applications.md){.internal-link target=_blank}'te anlatılan şekilde bir dosya yapınız olduğunu varsayalım:
[Daha Büyük Uygulamalar](bigger-applications.md)'te anlatılan şekilde bir dosya yapınız olduğunu varsayalım:
```
.
@ -139,13 +139,13 @@ Sonra testlerinizde aynısını uygularsınız.
* *headers* göndermek için, `headers` parametresine bir `dict` verin.
* *cookies* için, `cookies` parametresine bir `dict` verin.
Backend'e veri geçme hakkında daha fazla bilgi için (`httpx` veya `TestClient` kullanarak) <ahref="https://www.python-httpx.org"class="external-link"target="_blank">HTTPX dokümantasyonu</a>'na bakın.
Backend'e veri geçme hakkında daha fazla bilgi için (`httpx` veya `TestClient` kullanarak) [HTTPX dokümantasyonu](https://www.python-httpx.org)'na bakın.
/// info | Bilgi
`TestClient`'ın Pydantic model'lerini değil, JSON'a dönüştürülebilen verileri aldığını unutmayın.
Testinizde bir Pydantic model'iniz varsa ve test sırasında verisini uygulamaya göndermek istiyorsanız, [JSON Uyumlu Encoder](encoder.md){.internal-link target=_blank} içinde açıklanan `jsonable_encoder`'ı kullanabilirsiniz.
Testinizde bir Pydantic model'iniz varsa ve test sırasında verisini uygulamaya göndermek istiyorsanız, [JSON Uyumlu Encoder](encoder.md) içinde açıklanan `jsonable_encoder`'ı kullanabilirsiniz.
///
@ -153,7 +153,7 @@ Testinizde bir Pydantic model'iniz varsa ve test sırasında verisini uygulamaya
Bundan sonra yapmanız gereken tek şey `pytest`'i kurmaktır.
Bir [Sanal Ortam](../virtual-environments.md){.internal-link target=_blank} oluşturduğunuzdan, onu aktifleştirdiğinizden ve sonra kurulumu yaptığınızdan emin olun; örneğin:
Bir [Sanal Ortam](../virtual-environments.md) oluşturduğunuzdan, onu aktifleştirdiğinizden ve sonra kurulumu yaptığınızdan emin olun; örneğin:
@ -22,7 +22,7 @@ Virtual environment'leri, nasıl oluşturulduklarını ve nasıl kullanıldıkla
Bu sayfada **virtual environment**'leri nasıl kullanacağınızı ve nasıl çalıştıklarını öğreneceksiniz.
Eğer Python'ı kurmak dahil her şeyi sizin yerinize yöneten bir **tool** kullanmaya hazırsanız, <ahref="https://github.com/astral-sh/uv"class="external-link"target="_blank">uv</a>'yi deneyin.
Eğer Python'ı kurmak dahil her şeyi sizin yerinize yöneten bir **tool** kullanmaya hazırsanız, [uv](https://github.com/astral-sh/uv)'yi deneyin.
///
@ -86,7 +86,7 @@ $ python -m venv .venv
//// tab | `uv`
Eğer <ahref="https://github.com/astral-sh/uv"class="external-link"target="_blank">`uv`</a> kuruluysa, onunla da virtual environment oluşturabilirsiniz.
Eğer [`uv`](https://github.com/astral-sh/uv) kuruluysa, onunla da virtual environment oluşturabilirsiniz.
<divclass="termy">
@ -150,7 +150,7 @@ $ .venv\Scripts\Activate.ps1
//// tab | Windows Bash
Ya da Windows'ta Bash kullanıyorsanız (örn. <ahref="https://gitforwindows.org/"class="external-link"target="_blank">Git Bash</a>):
Ya da Windows'ta Bash kullanıyorsanız (örn. [Git Bash](https://gitforwindows.org/)):
<divclass="termy">
@ -216,7 +216,7 @@ Eğer `python` binary'sini projenizin içinde (bu örnekte `awesome-project`) `.
/// tip | İpucu
<ahref="https://github.com/astral-sh/uv"class="external-link"target="_blank">`uv`</a> kullanıyorsanız, `pip` yerine onunla kurulum yaparsınız; dolayısıyla `pip`'i yükseltmeniz gerekmez. 😎
[`uv`](https://github.com/astral-sh/uv) kullanıyorsanız, `pip` yerine onunla kurulum yaparsınız; dolayısıyla `pip`'i yükseltmeniz gerekmez. 😎
///
@ -268,7 +268,7 @@ Bu komut pip kurulu değilse kurar ve ayrıca kurulu pip sürümünün `ensurepi
/// tip | İpucu
Virtual environment'i <ahref="https://github.com/astral-sh/uv"class="external-link"target="_blank">`uv`</a> ile oluşturduysanız, bunu zaten sizin için yaptı; bu adımı atlayabilirsiniz. 😎
Virtual environment'i [`uv`](https://github.com/astral-sh/uv) ile oluşturduysanız, bunu zaten sizin için yaptı; bu adımı atlayabilirsiniz. 😎
Bu, FastAPI kodunu içeren sıkıştırılmış bir dosyayı genellikle <ahref="https://pypi.org/project/fastapi/"class="external-link"target="_blank">PyPI</a>'dan indirir.
Bu, FastAPI kodunu içeren sıkıştırılmış bir dosyayı genellikle [PyPI](https://pypi.org/project/fastapi/)'dan indirir.
Ayrıca FastAPI'nin bağımlı olduğu diğer package'ler için de dosyaları **indirir**.
@ -625,7 +625,7 @@ $ .venv\Scripts\Activate.ps1
//// tab | Windows Bash
Ya da Windows'ta Bash kullanıyorsanız (örn. <ahref="https://gitforwindows.org/"class="external-link"target="_blank">Git Bash</a>):
Ya da Windows'ta Bash kullanıyorsanız (örn. [Git Bash](https://gitforwindows.org/)):
<divclass="termy">
@ -844,7 +844,7 @@ Bu, başlamanız için basit bir rehber ve alttaki mekanizmaların nasıl çalı
Virtual environment'leri, package bağımlılıklarını (requirements) ve projeleri yönetmek için birçok **alternatif** vardır.
Hazır olduğunuzda ve package bağımlılıkları, virtual environment'ler vb. dahil **tüm projeyi yönetmek** için bir tool kullanmak istediğinizde, <ahref="https://github.com/astral-sh/uv"class="external-link"target="_blank">uv</a>'yi denemenizi öneririm.
Hazır olduğunuzda ve package bağımlılıkları, virtual environment'ler vb. dahil **tüm projeyi yönetmek** için bir tool kullanmak istediğinizde, [uv](https://github.com/astral-sh/uv)'yi denemenizi öneririm.
github-actions[bot]
4 months ago